جنايت شد و در دلها كينهها پديد آورد . با اين انديشه ، مفسّران قرآن را برأى خود تأويل ميكنند و محدّثان حق دارند مطابق ذوق خود حديث بسازند و متكلم از نحلهها و مذاهب دروغين نام ببرد ، فقيه به آنچه خود مىپسندد ، فتوا دهد و مورّخ آنچه موافق ميل اوست در تاريخ بگذارد . اينان همه بىدليل حرف ميزنند و بدون مأخذ و برهان نظر ميدهند ، و بىتوجه و احساس خلاف گوئى سخن به دروغ گفته ، منكر حقايق مىگردند .
واى بر آنان از آنچه بدست خود نوشتهاند ، اوخ بر آنان از آنچه براى خود فراهم ساختهاند ( 1 ) .
خوانندهء عزيز ميتواند نمونهء اين تأليفات را در برابر چشمان خود در كتابهاى الصراع بين الاسلام و الوثنيه ، الوشيعه في الردّ على الشيعة ، فجر الاسلام ، ضحى الاسلام ، ظهر الاسلام ، الجولة في ربوع الشرق الادنى ، المحاضرات للخضرى ، السنة و الشيعة ، الاسلام الصحيح ، العقيدة في الاسلام ، خلفاء محمّد ، حياة محمّد تأليف هيكل و در پيشاپيش همه زندگانى محمّد اميل در منگام را بنگرد .
از اينرو خالى بودن تأليف مسلمان شرقى ، از ذكر منابع ، از ياد بردن كتاب و سنت است ، برهم زدن اصول علم ، خيانت به پيشينيان و ناديده گرفتن آثار و يادگارهاى اسلامى است ، اصولا عملى ناقص و كوششى بريده و ناتمام است ، كارى بدين صورت نه بصلاح امت عربى و نه بمصلحت جامعه اسلامى است . روزى بر اين نويسنده بگذرد كه دندان ندامت بر پشت دست خواهد گزيد .
چنين تأليفى ، تنها علم و معرفتى را كه نشان ميدهد روحيهء مؤلف و غرض ورزى اوست و از نظر خواننده ارزشش بيشتر از زمانى كه شخصى از خود سخنى بافته و ساخته باشد نيست .
شما در يك موضوع ميتوانيد دو كتاب را بعنوان نمونه از كتابهاى زيادى كه بحث ما ناظر به آنها است ، در نظر گيريد . اين دو كتاب عبارتند از :
هامش
( 1 ) فويل لهم مما كتبت ايديهم و ويل لهم مما يكسبون آيه 79 از سوره بقره .