نمودهاند ، اشاره كرديم تا ثابت كنيم ، اين از دروغهاى رافضيان نيست و دليل بر نادانى ناقلش نميشود ، نميتوان به دانشمند بزرگ ما علامهء حلَّى ، و نه بر پيروانش از اين بابت حمله كرد . و اگر در نقل اين حديث در ذيل آيه ايرادى وجود دارد ، علامهء حلى ، و بزرگان اهل سنت ، در اين باره يكسانند .
ثالثا عقيده به مكى بودن سورهء « هل اتى » نه تنها مورد اتفاق همهء علما نيست بلكه اكثريتشان بنا بر نقل خازن ( در تفسيرش 4 / 356 ) از مجاهد و قتاده و جمهور ، بر خلاف آن ، نظر مىدهند .
ابو جعفر نحّاس در كتاب خود « الناسخ و المنسوخ » از طريق حافظ ابى حاتم از مجاهد از ابن عباس حديثى دربارهء تفكيك آيات مدنى ، از مكى قرآن آورده ، كه در آن گويد :
و المدثر تا آخر قرآن مگر * ( « إِذا زُلْزِلَتِ » ) * ، * ( « إِذا جاءَ نَصْرُ الله » ) * ، * ( « قُلْ هُوَ الله أَحَدٌ » ) * * ( « قُلْ أَعُوذُ بِرَبِّ الْفَلَقِ » ) * * ( « قُلْ أَعُوذُ بِرَبِّ النَّاسِ » ) * ، همه در مدينه نازل شدهاند . و در بين اينها سورهء هل اتى مىباشد . و نيز سيوطى در ، الاتقان 1 / 15 پس از نقل حديث گويد : اين چنين به تفصيل روايت كردهاند و اسنادش بسيار خوب . و رجالش همه مورد وثوق ، و از علماى مشهور عربيتاند .
حافظ « بيهقى » در « دلائل النبوة » به اسنادش از عكرمه ، و حسين بن ابى الحسن حديثى در مكى و مدنى بودن سورهها آوردهاند كه در آن يكى از سورههاى مدنى را ، سورهء هل اتى شمرده است ( 1 ) .
و ابن الضريس در « فضائل القرآن » از عطا روايت كرده : سورهء انسان ( هل اتى ) از سورههاى مدنى است ( 2 ) .
خازن در تفسيرش 1 / 9 آن را از سورههاى نازل در مدينه ، شمرده است .
هامش
( 1 ) الاتقان 1 / 16 .
( 2 ) الاتقان 1 / 17 .