16 - * ( يَسْئَلُونَكَ ما ذا يُنْفِقُونَ قُلْ ما أَنْفَقْتُمْ مِنْ خَيْرٍ . . . ) * ( 1 ) :
« از تو مىپرسند چه چيز انفاق كنند بگو هر چيزى كه انفاق كنيد . . . » .
دربارهء عمرو بن جموح نازل شده ، او پير مردى بزرگ و ثروتمند بود ، گفت يا رسول اللَّه چه چيز بهتر است تصدق كنيم ؟ و بر چه كسى انفاق نمائيم ؟ پس اين آيه نازل شد . تفسير قرطبى 3 / 36 ، تفسير خازن 1 / 148
17 - * ( وَهُمْ يَنْهَوْنَ عَنْه وَيَنْأَوْنَ عَنْه ) * ( 2 ) :
« كفار مردم را از پيروى پيامبر نهى كرده و خود از او دورى مىكنند » .
قوم را عقيده چنانست كه اين آيه دربارهء ابى طالب نازل شده و تفصيل آن را در جلد 8 ص 803 متن عربى بيان داشتهايم .
18 - * ( لا تَجِدُ قَوْماً يُؤْمِنُونَ بِالله وَالْيَوْمِ الآخِرِ يُوادُّونَ مَنْ حَادَّ الله وَرَسُولَه ) * ( 3 ) :
« قومى را مؤمن به خدا و روز قيامت نمىيابى كه در عين حال به آنان كه از خدا و رسولش رو گردانند ، مهربان باشند .
در مورد ابى عبيدهء جراح كه پدرش در جنگ بدر كشته شد نازل گرديد يا دربارهء عبد اللَّه بن ابىّ ، تفسير قرطبى 17 / 307 ، نوادر الاصول حكيم ترمذى 157
19 - * ( وَآخَرُونَ اعْتَرَفُوا بِذُنُوبِهِمْ خَلَطُوا عَمَلًا صالِحاً وَآخَرَ سَيِّئاً . . ) * ( 4 ) :
« و ديگران بگناه خود اعتراف كرده كار شايست و ناشايست را بهم مخلوط كردند . . »
دربارهء ابى لبابهء انصارى خصوصا نازل شد . تفسير قرطبى 8 / 242 ، الروض الانف 2 / 196
20 - * ( يَحْلِفُونَ بِالله لَكُمْ لِيُرْضُوكُمْ ) * ( 5 ) :
هامش
( 1 ) بقره : 215
( 2 ) انعام : 26
( 3 ) مجادله : 22
( 4 ) توبه : 103
( 5 ) توبه : 62