و ابو سعيد خدرى گويد : « نيروى قضاوت على ، از همه برتر بود » ( 1 ) .
از اصحاب پيغمبر عده اى در شعرشان امير المؤمنين را به عنوان عالمترين ياران پيغمبر مدح گفتهاند مانند : حسان بن ثابت ، فضل بن عباس و به پيروى از آنها گروهى بسيارى از شعراى قرون اوليه اسلام كه از ذكر نامشان در اينجا خوددارى مىشود ، به همين خصلت على عليه السّلام را ستودهاند .
از اينها كه بگذريم ، همهء امت اسلام در برترى علمى امير المؤمنين متفقاند ، زيرا او وارث علم پيغمبر است ، و از طرق بسيار رواياتى از پيغمبر اكرم صلَّى اللَّه عليه و آله دربارهء او رسيده است كه فرموده على وصى من و وارث من است ، در اين روايات است كه على پرسيد : من چه چيز از شما ارث مىبرم اى رسول خدا ؟ پيغمبر فرمود : آنچه پيامبران پيشين ارث گذاشتهاند . على گفت آنان چه چيزى ارث نهادهاند ؟ فرمود كتاب خدا و سنت پيغمبرشان را .
حاكم در ذيل حديث ارث بردن خصوص على از پيغمبر ، نه عمويش عباس چنين گفته است ( 2 ) « در اين مسئله بين اهل علم اختلافى نيست كه ، با وجود عمو ، ارث به پسر عمو نمىرسد ، لذا معلوم مىشود در خصوص اين مورد ، اجماعى وجود دارد كه تنها وارث علوم پيغمبر بايد على باشد ، نه ديگران .
با اين وراثت ، روايتى كه از طريق صحيح از على عليه السّلام رسيده كه فرمود : به خدا قسم برادر او ، ولىّ ، پسر عم ، و وارث علم اويم ، پس كيست از من به او شايسته تر ؟ ( 3 ) محقق و مسلم مىگردد .
اين وراثت بين صحابه امرى مسلم بوده است و در سخن بسيارى از آنها بدان اشارت رفته است . محمّد بن ابى بكر در ضمن نامه اش به معاويه مىنويسد : واى بر تو ، .
هامش
( 1 ) خصائص نسائى 18 مستدرك حاكم 3 ر 126 و به صحت اين مضمون او و ذهبى اعتراف كردهاند .
( 2 ) مستدرك الحاكم 3 ر 226
( 3 ) خصائص نسائى 18 ، مستدرك 3 ر 126 ، حاكم و ذهبى حديث را صحيح دانستهاند .