ديوان حسان
جز آنچه از اشعار حسّان نقل شد ، مدايح بسيارى دربارهء أمير مؤمنان على دارد كه منتخبى از آن ، به زودى ذكرش بيايد . در اين هنگام است كه دستهاى امين ! ! شناخته مىشود ، دستهاى خيانتكارى كه به سوى ديوان حسان دراز گشت و ديوان او را چون ديوانهاى ديگر كه شامل مدايح و فضائلى دربارهء ائمه ( ع ) بود ، مورد تحريف قرار داد ، و حتى خاطرات پسنديدهء اصحاب ايشان را حذف نمود .
اين قصيدهء ميميّهء فرزدق است با همهء شهرتش كه در وصف حضرت زين العابدين ( ع ) سروده شده ، از قلم انداختهاند ؛ با اينكه ناشر ديوان در مقدمهء كتاب به اين قصيده اشاره مىكند و كتب ديگر و تراجم ، جمله اين قصيده را از فرزدق ميدانند .
و چون ديوان كميت كه اشعارى از آن كم و مقدارى بر آن اضافه نمودهاند و ديوان ابى فراس هم چون ديوان كشاجم ، قسمت مهمى از مراثى سيد الشهداء حسين ( ع ) از آنها حذف شده است و كتاب ( المعارف ) ابن قتيبه را ، دستهاى تحريف آنچه دلش خواسته بر آن افزوده و آنچه ملايم مسلكشان نبوده از آن كاستهاند و كتبى كه بعد از آن ناقل مطالب كتاب ( المعارف ) بودند ، خود گواه اين تحريف و خيانتند كه ما مقدارى از آن را قبلا ذكر نموده و بعضى ديگر را هم خواهيم گفت و از اين نوع تحريف در كتب بسيارى رخ داده كه ما ، به جهت اينكه وضع كتاب را به هم نزنيم ، از ذكر آنها خوددارى نمودهايم و تفصيل آن در جاى خود بيايد ، حال بر ميگرديم به ديوان حسان و نقل تكههاى جدا شدهء از آن ، كه مصادر مورد اعتماد ثبت نمودهاند مانند قصيدهء يائيّه او كه در پيش ذكر شد .
از جمله : تاريخ يعقوبى ج 1 ص 107 و شرح ابن ابى الحديد ج 2 ص 14 و جز اين دو كتاب نقل كنند كه : ابو بكر هنگاميكه خليفه شد بر منبر رفت و يك پله پايينتر از جايگاه رسول خدا ( ص ) نشست و پس از حمد و ثناى خداوند گفت :