ابى سفيان برادر معاويه و عقبة بن ابى معيط بودند ( 1 ) .
كلبى عمرو را ، در باب زنا زادگان ( از كتاب خود ) در ضمن زنازادگان عهد جاهليت بشمار آورده و از قول هيثم گويد :
از جملهء زنازادگان عمرو بن عاص است و مادر او نابغهء حبشيه است و خواهر عمرو ارينب است كه به عفيف بن ابى العاص نسبت مىدادند ! كه دربارهء او عثمان به عمرو گفت : اى عمرو ! خواهر تو منسوب بكيست ؟ گفت : به عفيف بن ابى العاص . عثمان گفت : راست گفتى :
و ابو عبيده ، معمر بن مثنّى ( در گذشتهء 209 ر 11 ) در كتاب « الانساب » روايت نموده كه : در روز ولادت عمرو دو نفر بر سر او در ستيز شدند ؛ ابو سفيان ، و عاص به آنها گفته شد كه : مادر او در اين باره داورى كند . مادر گفت : عمرو از عاص بن وائل است . ابو سفيان گفت : من هيچگونه شك و ترديدى ندارم كه او را من در رحم مادرش نهادهام ولى مادر عمرو ، جانب ابو سفيان را نگرفت و همچنان نسبتش را به عاص مىداد .
به او گفته شد كه : ابو سفيان از حيث نسب اشرف از عاص است گفت : درست است ولى عاص بن وائل مال و نفقه بيشترى به من بخشيده و ابو سفيان مرد بخيلى است .
و به همين مناسبت و براى تلافى كردن نسبت ابتر به رسول خدا ( ص ) ، حسان بن ثابت ، عمرو بن عاص را هجو و نكوهش نموده است ، به اين اشعار :
اى عمرو ! بدون شك پدر تو ابو سفيان است به جهت اينكه نشانههاى واضحى از او در توست ؛ پس اگر مىخواهى سبب فخرى پيدا كنى ، بوجود او فخر كن نه به عاص پسر وائل آن زشت نكوهيده ، مادرت بدين جهت ترا به عاص نسبت داد كه از بذل و بخشش او بر خوردار بود و هم بدان چشم دوخته بود .
هامش
( 1 ) و تا اينجا را سبط ابن جوزى در تذكره اش ، از ص 117 « مثالب العرب » ذكر كرده است .