من كنت مولاه اولى به من نفسه فعلىّ اولى به من نفسه .
ترجمه : هر كه من مولاى اويم و اولى به اويم از خودش ، پس على اولى به اوست از خودش .
و در غزوهء تبوك در وصف على فرمود :
انت منّى بمنزلة هارون من موسى الَّا انّه لا نبىّ بعدى .
ترجمه : ( اى على ) ! نسبت تو به من ، مانند نسبت هارون است به موسى با اين فرق كه بعد از من ديگر پيامبرى مبعوث نمىگردد .
و تمامى آنچه را كه قيس در اين مناظره ذكر كرده و بدان تصريح نموده ، از آيات قرآنى و احاديث نبوى در فضل على ( ع ) حفّاظ و علماء بزرگ اهل سنت در مسندها و صحاح خود با بررسى كامل در سند آنها و راويان آن ، ذكر كردهاند ، كه ما بعضى از آن را در گذشته ذكر نمودهايم و به فضل الهى در آينده بقيه را در محلّ خود ذكر خواهيم كرد .
امتيازات جسمى قيس
ترديدى نيست كه شكل و هيئت ظاهرى و امتيازات جسمانى افراد انسانى در ابّهت و بزرگداشت آنها دخالت بسزائى دارد ، زيرا آنچه ابتداء به چشم مىآيد همان هيكل جسمانى است و سپس جهات معنوى از قبيل : قلب محكم و پا بر جا ، دليرى و ميدان دارى ، دور انديشى و تيز بينى ، و نظاير آن ، و بر همين حقيقت گفته شده :
انّ للهيئة قسطا من الثّمن ( 1 ) .
و اين حقيقت ، در مورد پادشاهان و فرماندهان و شخصيتهاى عاليمقام بيشتر از ديگران مورد توجه است زيرا افراد رعيّت بزرگوارى و اهميّت وجودى اين قبيل
هامش
( 1 ) اين جمله اصطلاحى است فقهى كه در فقه مورد استدلال است و مفهومش اينست كه هيئت و شكل ظاهرى هم در بها و ارزش شيء دخيل مىشود .