شد باينكه : ( 1 ) .
برترين بندگان خدا در پيشگاه او آن پيشواى عادلى است كه هدايت يافته و مردم را به راه راست رهنمائى كند ، سنت حسنه و كارهاى نيكو را به پا داشته و بدعت و ضلالت را نابود گرداند ، بديهى است كه سنن و آداب اسلامى نشانه هائى دارد كه درخشنده و نمايان است و بدعتها و پديدههاى بىاساس نيز علائمى دارد كه آشكار است ، بدترين مردم نزد پروردگار پيشوائى است كه خود ستمكار باشد و مردم نيز بسبب او گمراه شوند .
سنتى كه از سرچشمهء وحى گرفته از بين ببرد و بدعت متروك را احياء نمايد در اين موقع گفتار پيامبر پاك و راستين را تصديق مىكند كه فرمود ! روز قيامت پيشواى ستمكار را مىآورند نه يارى دارد و نه ياورى و نه كسى گناه و عذر او را مىبخشد و در آتش جهنم افكنده شده و هم چون سنگ آسيا در آن مىچرخد و سرانجام در قعر جهنم بسته و معذب خواهد شد .
آنقدر مقام زهد و تقوى و عظمت و بزرگوارى رئيس قبيلهء خزرج جناب قيس آشكارا و مسلم است كه شايد بتوان گفت كه هر پژوهشگرى بر هيچ يك از خطبهها و نامهها و كلمات و گفتگوهاى او نميگذرد مگر اينكه آنها را از پاكى و آراستگى انباشته خواهد يافت و او را از هر گونه آلودگى و پليدى و پيروى از هواهاى نفسانى منزه و مبرى خواهد ديد و تمام آثار وجودى او حاكى از زهد ورزى و بىعلاقكى بزرق و برق دنيا و نمودار پارسائى او در برابر ذات اقدس پروردگار و بزرگداشت شعاير دينى و قيام به حق پيامبر و رعايت جانب اهل البيت است كه با تمام نيرو و از خود - گذشتگى بحفظ دينش همت گماشت و براى اعلاء كلمه حق و زدودن پليديهاى باطل و اصلاح مفاسد و در هم شكستن شوكت تجاوزكاران كوشيده و آنگاه كه از اصلاح
هامش
( 1 ) از اينجا تا پايان اين فراز از سخنان أمير المؤمنين است جز دو كلمه تصديق مىكند و پاك كه در جملهء تصديق مىكند ، پيامبر پاك باشد .