گوش آنها ( از رسول خدا صلى اللَّه عليه و آله ) شنيده و قلب آنها آن را درك نموده برخيزند ، در نتيجه هفده تن صحابى ( يعنى از اصحاب پيغمبر صلى اللَّه عليه و آله ) بپاخاستند و در روايتى سى تن ، در معجم الكبير - شانزده تن - و در روايتى دوازده تن - در اين هنگام على عليه السّلام به آنها فرمود : بياوريد و بيان كنيد آنچه شنيدهايد ، آنها اين حديث را ذكر نمودند كه از جمله آن اين كلام بود من كنت مولاه فعلى مولاه . و در روايتى چنين است كه :
فهذا مولاه ، و از زيد بن ارقم رضى اللَّه عنه نقل كردهاند كه گفت : من از كسانى بودم كه كتمان كردند و شهادت ندادند ؟ و در نتيجه خداوند مرا نابينا ساخت ، و على كرم اللَّه وجهه بر كتمان كنندگان اين نفرين را نموده بود .
در اين مورد گروه ديگرى از متأخرين علما ، حديث هستند كه بذكر و روايت اين مناشده پرداختهاند كه ما از ذكر و شرح آنها صرف نظر ميكنيم و به آنچه ذكر شد اكتفا مينمائيم .
( گواهان مشهور و بنام - كه بداستان غدير در روز رحبه )
( براى امير المؤمنين شهادت دادند )
1 - ابو زينب بن عوف انصارى .
2 - ابو عمرة بن عمرو بن محصن انصارى .
3 - ابو فضالهء انصارى - نامبرده از اصحاب بدر است و در صفين در راه يارى امير المؤمنين عليه السّلام شهادت يافته .
4 - ابو قدامه انصارى كه در صفين شهادت يافته .
5 - ابو ليلى انصارى - گفته شده كه او نيز در صفين شهادت يافته ( 1 ) .
6 - ابو هريره دوسى كه ( در يكى از سالهاى 57 / 8 / 9 در گذشته ) .
7 - ابو الهيثم بن تيهان كه از اصحاب بدر است و در صفين بشهادت رسيده .
8 - ثابت بن وديعهء انصارى - خزرجى - مدنى .
هامش
( 1 ) در بعض الفاظ روايت : ابو يعلى انصارى ضبط شده و او شداد بن اوس متوفاى سال 58 است .