درباره اين آيه :
« وَ مَنْ أَظْلَمُ مِمَّنْ مَنَعَ مَساجِدَ اللَّهِ أَنْ يُذْكَرَ فِيهَا اسْمُهُ وَ سَعى فِي خَرابِها »
آورده است كه : آنان روميان هستند كه در خراب كردن بيت المقدس از بخت النصر پشتيبانى كردند و دربارهء اين آيه :
« أُولئِكَ ما كانَ لَهُمْ أَنْ يَدْخُلُوها إِلَّا خائِفِينَ »
گفت : در روى زمين در آن روز رومىاى نيست كه داخل آن شود مگر آنكه بيمناك است از اينكه گردنش را بزنند و يا اينكه از پرداخت جزيه هراسان است . و در مورد اين آيه :
« لَهُمْ فِي الدُّنْيا خِزْيٌ » *
گفت امّا خوارى و ذلّت در اين جهان اين است كه وقتى مهدى ( ع ) قيام نمايد و قسطنطنيه آزاد گردد آنها را از دم شمشير بگذراند و اين است خوارى و ذلّت » « 1 »
و در حاشيهء بر اين روايت « لا مهدى الا عيسى بن مريم » مىگويد : قرطبى در تذكره گفته است : سند اين روايت ضعيف است در حالى كه احاديث نبوى در صراحت داشتن دربارهء خروج مهدى و اينكه او از عترت و خاندان پيامبر ( ص ) و از فرزندان فاطمه مىباشد ثابت بوده و از اين روايت صحيحتر است بنابراين حكم كردن به آن باطل است .
ابو الحسن محمد بن حسين بن ابراهيم بن عاصم سحرى مىگويد : اخبار دربارهء آمدن مهدى متواتر است و از جهت كثرت راويان آن از پيامبر ( ص ) در حدّ استفاضه است كه بيان مىدارد مهدى از اهل بيت است و هفت سال حكمرانى خواهد نمود و زمين را پر از عدلوداد مىكند و عيسى همزمان با او خروج نموده و در كشتن دجّال در دروازهء لدّ در سرزمين فلسطين وى را يارى مىكند و او بر اين امّت ، امامت مىكند و عيسى پشت سر او در تمام مدت فرمانروائى وى نماز مىگزارد » « 2 »
ابن ابى الحديد معتزلى
وى در شرح نهج البلاغه در بيان اين سخن امام ( ع ) كه مىفرمايد : « و بنا يختم لا بكم » مىگويد :
« اين گفته اشاره به مهدى است كه در آخر زمان ظهور مىكند و بيشتر محدّثان برآنند كه وى
هامش
( 1 ) - الامام المهدى عند اهل السنه ج 1 ص 354 .
( 2 ) - الامام المهدى عند اهل السنه ج 1 ص 369 .