راوى گفت اين سخن را امام صادق ( ع ) زمانى فرمود كه هنوز حضرت كاظم ( ع ) متولد نشده بودند » « 1 »
يعنى قم ، حرم امامان ( ع ) از اهلبيت ، تا زمان حضرت مهدى ( ع ) و مركز ولايت و يارى آن بزرگواران مىباشد و اهل رى و غير آن نيز اهل قم محسوب مىشوند زيرا آنان نيز پيرو خطّ و روش اهل قم نسبت به اهل بيت ( ع ) هستند . ازاينرو بعيد نيست كه مراد از اهل قم كه در روايات آمده و اينكه آنان ياوران حضرت مهدى ( ع ) مىباشند ، همهء ايرانيانى باشند كه در ولايت و دوستى و جنگ و جهاد پيرو امامان ( ع ) هستند ، بلكه شامل مسلمانان غيرايرانى نيز بشود .
و معناى كلام راوى كه گفت : « حضرت اين كلام را زمانى فرمود كه هنوز حضرت كاظم متولد نشده بود » يعنى اين گفتهء امام صادق كه قبل از ولادت امام كاظم بوده مشعر به اين است كه آن حضرت از ولادت نوهء خويش فاطمه معصومه دختر موسى بن جعفر ( ع ) پيش از ولادت پدر بزرگوارش يعنى قبل از سال 128 هجرى قمرى ، خبر داده است و اينكه آن بانوى بزرگوار در قم دفن خواهد شد ، و اين قضيه هفتاد سال بعد ، تحقق پيدا كرده است . .
« بزرگان قم نقل كردهاند زمانى كه مأمون ، على بن موسى الرضا ( ع ) را در سال 200 هجرى از مدينه خارج كرد و به طرف مرو ، فرستاد در سال 201 هجرى خواهر گرامى او حضرت فاطمهء معصومه در پى برادر از مدينه خارج شد و به سمت ايران حركت كرد تا به شهر ساوه رسيد در آنجا بيمار شد ، سئوال كرد چقدر فاصله بين من و قم است ؟ عرض كردند ده فرسخ . »
« . . . زمانيكه اين خبر به اولاد سعد - يعنى سعد پسر مالك اشعرى رسيد همگى باهم آهنگ ساوه نمودند تا از آن حضرت تقاضا كنند كه به شهر آمده و در آنجا بماند چون حضور او رسيدند ، موسى پسر خزرج از بين آن جمعيت خارج شد و به طرف حضرت رفته و مهار شتر ايشان را گرفته و تا قم همراهى كرد و آن بزرگوار را در منزل خويش جاى داد ، پس از اقامت 16 يا 17 روز در شهر قم ، در اثر بيمارى قبلى به رحمت و رضوان الهى پيوسته و روح پاكش بملكوت اعلى پر گشود . موسى پسر خزرج پس از مراسم غسل و
هامش
( 1 ) - بحار ج 60 ص 216 .