بعلاوه روايت هفتاد و دو ماه اگرچه قابلقبول است . چون به طرق زيادى از محمد بن حنفيه نقل شده است و روايات ، گوياى اين است كه وى داراى نوشتهاى از پدر بزرگوارش حضرت على ( ع ) بوده كه حضرت آن را از گفتار پيامبر ( ص ) نوشته بوده و در آن حوادث و پيشآمدهاى آينده بوده ، بلكه بنا به گفتهء برخى از روايات ، در آن نوشته ، نام تمام فرمانروايان حاكم بر مسلمانها ، تا روز قيامت ذكر شده بوده و آن را فرزندش ابو هاشم از وى به ارث برده و نام كسانى را كه از عباسيان حكومت خواهند كرد به اطلاع آنان رسانده است . . .
امّا با اين همه ، آنچه كه در مسئلهء خراسانى و شعيب بهتر به نظر مىرسد ، رواياتى است كه مىگويد خروج خراسانى و شعيب همزمان خروج سفيانى و يمنى است ، چون اين روايات ، منتسب به امامان ( ع ) مىباشد و سندش محكمتر است ، بلكه در اين روايات احاديث صحيح « 1 » السندى نيز مانند روايت ابو بصير از امام باقر ( ع ) وجود دارد .
در هر صورت ، اين مرحلهء از حكومت زمينهسازان دولت حضرت ، چنانچه ما هم ترجيح داديم ، سال قبل از ظهور وى و يا احتمال اينكه شش سال باشد و در هرحال آخرين مرحلهء حكومت آنهاست ، امّا آنچه مشكل به نظر مىرسد ، شناخت مراحل ديگر دولت آنها قبل از آخرين مرحلهء آن است و اينكه فاصلهء بين آغاز حكومت آنان بواسطهء مردى از قم و بين خروج سيد خراسانى و شعيب چقدر است ؟ . . . اين در حقيقت بخشى مفقود از سلسلهء روايات مربوط به ايرانيان است كه من در روايات نديدم چه اندازه بوده است . . آرى در برخى از روايات ، اشارههايى در اين زمينه وجود دارد كه بعد از بيان مهمترين روايات مربوط به حكومت آنان ، خواهد آمد .
روايت : آغاز حكومت مهدى ( ع ) از ايران
از جملهء آن روايات ، حديثى است كه صراحت دارد ، آغاز نهضت حضرت مهدى ( ع ) از ناحيهء مشرق خواهد بود از امير مؤمنان ( ع ) نقل شده است كه فرمود :
« آغاز ظهور او از مشرق است ، زمانيكه اين أمر پيش آمد ، سفيانى خروج مىكند » « 2 »
هامش
( 1 ) - روايت صحيح آن است كه تمام راويان آن ثقه و مورد اعتماد باشند .
( 2 ) - بحار ج 52 ص 252 بنقل از اربعين حافظ ابو نعيم .