مستكبران ذليل و خوار باشند چنان كه از روايت ، چنين برداشت مىشد ، لكن اشارهاى به تعيين زمان آنها نشده است همچنين روايت به روشنى بيان ننموده كه آنها به دست چه كسانى كشته مىشوند و شايد كلمهء « برادران - حاميان » اشتباها بجاى كلمهء ديگرى نوشته شده باشد .
و دجّال ، كه نام او ذكر شده است ، بعد از آنان خواهد آمد و داراى طرفدارانى بالغ بر هفتاد هزار تن از نصارى پيروان انجيلها مىباشند . بعيد نيست كه او غير از دجّال موعودى باشد كه بعد از ظهور حضرت مهدى ( ع ) ظاهر مىشود . بدليل اينكه روايت ابن قتيبه به بيان شهداى ابلّه اكتفاء نموده و نامى از دجّال بميان نياورده است و از طرفى ابن ميثم منبع اين روايت را متذكر نشده است كه اين خود نياز به تحقيق و بررسى بيشتر دارد . و اللّه العالم .
در تفسير نور الثقلين ، در تفسير اين آيهء شريفه
« وَ جاءَ فِرْعَوْنُ وَ مَنْ قَبْلَهُ وَ الْمُؤْتَفِكاتُ بِالْخاطِئَةِ »
و آمد فرعون و كسانى كه قبل از او بودند و شهرهاى زيرورو شدهء در اثر گناه » « 1 »
آمده است كه مراد از زيروروشدهها ، شهر بصره است ، همچنين در تفسير آيهء شريفهء « و زيرورو شدهها را فروأفكند » « 2 » از امام صادق ( ع ) نقل شده است كه فرمود : « مراد اهل بصره است و هم آن شهر است كه زيرورو شده است » و نيز در تفسير فرمودهء خداى سبحان كه فرمود : « و پيروان ابراهيم و اصحاب مدين ( شهر پيروان حضرت شعيب ) و شهرهاى زيرورو شده » « 3 » از حضرت صادق ( ع ) وارد شده است كه فرمودند : « آنان قوم لوطاند كه شهرشان زيرورو و دگرگون شده است » .
و در همين تفسير مطلبى بنقل از كتاب « من لا يحضره الفقيه » از جويرية بن مسهر عبدى آمده است كه گفت :
« با امير مؤمنان ( ع ) از جنگ با خوارج برمىگشتيم ، وقت نماز عصر بود كه به سرزمين بابل رسيديم ، حضرت با مردم ، در آن منطقه فرود آمد ، سپس امام رو به مردم ، فرمود : اى مردم اين زمين ملعون است و در طول زمان سه مرتبه گرفتار عذاب الهى شده است ( در روايتى
هامش
( 1 ) - حاقه - 9 .
( 2 ) - نجم - 53 .
( 3 ) - توبه - 70 .