است كه امامان ( ع ) از آن تعبير به طاغوتها و اشرار مىنمايند ، بگونهايكه در شرح قاموس زبيرى آمده است ، شيصبان در اصل نام ابليس و مورچهء نر مىباشد .
ب - اينكه او قبل از سفيانى خروج مىكند ، از روايت چنين برداشت مىشود كه بين او و سفيانى فاصلهء چندانى نيست و يا اينكه بلافاصله بعد از او سفيانى خروج خواهد كرد ، بدليل مفاد كلام امام باقر ( ع ) كه فرمود : « بعد از او منتظر سفيانى باشيد »
ج - محل خروج وى عراق است كه به آن زمين كوفان نيز گفته مىشود و يا اينكه در خود شهر كوفه است ، بهرحال خروج و يا انقلاب و يا حكومت او ناگهانى و غيرمنتظره است « مانند آب كه از زمين مىجوشد » او انسانى است طغيانگر و خونريز كه مؤمنان را بقتل مىرساند ، و ظاهرا معناى جملهء « و نمايندگان شما را مىكشد » در كلام امام باقر ( ع ) ، اين است كه مؤمنين عالى رتبهاى را كه معمولا پيشاپيش و در صدر هيئت نمايندگى حضور دارند ، بشهادت مىرساند . چه اينكه گفته مىشود وفد قبيله - نمايندگان قبيله و يا وفد مدينه - نمايندگان شهر ، به معناى صاحبان جاه و مقام و شخصيتهاى آنان است ، البته احتمال هم دارد معنا اين گونه باشد كه هيئتهايى را كه قصد زيارت بيت اللّه الحرام و امثال آن را دارند ، بقتل مىرساند .
ما در حركت و جنبش سفيانى و لشكركشى وى به عراق ، ترجيح داديم ، كه حاكميت شيصبانى در عراق پيش از خروج سفيانى و بعد از برقرارى حكومت مهياگران مقدمات ظهور ، و پيروانشان خواهد بود ، البته از ديدگاه برخى ، چنين شخصى با اين اوصاف ، بر صدام حاكم فعلى عراق ، انطباق دارد . چون همهء اين صفات در او وجود دارد ، بنابراين اگر سفيانى بعد از او در شام خروج نمايد ، مىتوان ادعا كرد كه صدام همان شيصبانى عراق است كه در روايت وارد شده است .
* * * امّا عوف سلمى در مورد اين شخص نيز روايتى در كتاب غيبت طوسى كه آن هم از منابع درجهء اوّل حديث ، بشمار مىرود وارد شده است . حذلم بن بشير از امام زين العابدين ( ع ) نقل كرده كه گفت :
« به علىّ بن الحسين ( ع ) عرض كردم ، كيفيت خروج حضرت مهدى ( ع ) را برايم توصيف نموده و دلائل و نشانههاى ظهورش را به من بشناسان ، حضرت فرمود : قبل از ظهور او مردى
عصر الظهور ( عصر ظهور ) ( فارسى ) ( 1382 ش ) — صفحة 190
مساهمون: الشيخ علي الكوراني العاملي
ص١٩٠