و احتمال دارد ، مرد مصرى و سركردهء فرماندهان و مردى كه مردم را دعوت به اهل بيت پيامبر ( ص ) مىنمايد سه نفر باشند نه يك شخص .
بههرحال اين روايات روىهمرفته نشانگر قيام و جنبش در مصر و انقلابى اسلامى است كه زمينهساز ظهور حضرت مهدى ( ع ) در آنجا مىباشد . يا حداقل بر وجود جوّ اسلامى قوى و نيرومندى دلالت دارد و در مصر تحوّل و انقلاب داخلى رخ مىدهد كه با جنگ و صلح خارجى و جهانى ارتباط دارد .
* * * و از روايات مربوط به حوادث و پيشامدها ، غلبهء قبطيان بر اطراف و نواحى مصر است ، چنان كه از امير مؤمنان ( ع ) دربارهء نشانههاى ظهور مهدى ( ع ) روايت شده است كه فرمود :
« استيلا يافتن قبطيان بر اطراف مصر » « 1 »
و ممكن است منظور از آن ، اين باشد كه ابن حماد آن را در نسخهء خطى خود از ابو ذر ( ره ) روايت مىكند : « امنيت از مصر رخت برمىبندد . خارجه مىگويد به ابو ذر گفتم : در آن هنگام كه امنيت از دست مىرود ، پيشوايى نيست كه آن را فراهم آورد . گفت : خير ، بلكه نظام آن از هم پاشيده مىشود » « 2 » و آنچه را از كعب نيز روايت كرده اين است كه
« مصر چون سرگين شتر از هم مىپاشد . »
خلاصه اينكه ، قبطىهاى مصر دست به شورش و آشوب در آن شهر مىزنند و از حكومت آن سرپيچى مىكنند و بر برخى نواحى سلطه مىيابند ، همين امر سبب پيدايش ضعف در امنيّت و اقتصاد مصر مىگردد . . و بطور طبيعى اين طغيان و سركشى بتحريك دشمنان مسلمانان از خارج طراحى مىشود . چرا كه سابقه ندارد كه قبطيان در تاريخ خود دست به تحرّك مهمى عليه مسلمانان زده باشند مگر اينكه به يارى قدرتى خارجى بوده چنان كه در جنگهاى صليبى و در عصر كنونى نيز اتفاق افتاده است .
هامش
( 1 ) - بشارة الاسلام ص 42 بنقل از مناقب ابن شهر آشوب .
( 2 ) - نسخهء خطى ابن حماد ص 78 .