روش موسى ( ع ) نگران و با اضطراب بيرون مىآيد تا آنكه وارد مكه مىشود » « 1 »
در صفحهء 252 بحار دربارهء سفيانى چنين آمده است « سفيانى با سپاهى انبوه وارد مدينه مىشود » و در مستدرك حاكم ج 4 ص 442 آمده است « كه اهل مدينه پيشاپيش حملهء سفيانى از شهر خارج مىشوند »
چنين به نظر مىرسد كه منصور ياد شدهء در روايت ، كه با حضرت مهدى ( ع ) از مدينه خارج مىشود همان محمّد نفس زكيّه باشد كه از ياوران حضرت مهدى ( ع ) است و حضرت او را به مسجد الحرام مىفرستد تا پيام آن بزرگوار را به گوش جهانيان برساند امّا او را بقتل مىرسانند و احتمال دارد يكى ديگر از ياران مهدى غير از نفس زكيّه باشد .
* * * اينها نمونههايى از روايات نبرد سفيانى در مدينه و تبهكاريهاى وى در آنجا بود ، روايات ، در مورد جاهاى ديگر حجاز كه نيروهاى سفيانى در آن وارد شوند غير از مدينه و سپس تلاش براى ورود به مكه سخنى بميان نمىآورد . . و پيداست كه مدت اشغال شهر مدينه چندان طول نمىكشد تا آنكه تمام سپاه يا بخش عمدهء آن را به مكه مىفرستد كه معجزهء وعده داده شده رخ مىدهد و تمام آنها در نزديكى مكّه در زمين فرومىروند . و در برخى از روايات ، باقى ماندن لشكريان سفيانى در مدينه را تنها چند روز ذكر مىكند ، ولى ظاهرا مراد از آن مدت ورود سفيانى به مدينه و كارهاى ناشايست وى در آنجاست نه زمان اقامت نيروهاى سفيانى در مدينه يا نزديك آن .
* * * روايات در مورد به زمين فرورفتن سپاهيان سفيانى در منابع مسلمانان ، بسيار و متواتر است و شايد مشهورترين آنها در منابع اهل سنّت ، روايتى باشد كه از ام سلمه روايت شده كه گفت :
« پيامبر خدا ( ص ) فرمود : پناهندهاى به خانهء خدا پناه مىبرد آنگاه لشكرى به سوى او فرستاده مىشود تا آنكه به بيابان مدينه مىرسند و آنجا در زمين فرومىروند » « 2 »
هامش
( 1 ) - بحار ج 52 ص 222 .
( 2 ) - مستدرك حاكم ج 4 ص 429 و غير آن و بحار ج 52 ص 186 .