نوردد . اين گونهء خاص از دانش و شناخت در قرآن كريم « علم الكتاب » نام گرفته است .
چنان كه اين مطلب را در قصهء « آصف بن برخيا » و آوردن تخت « بلقيس » در يك چشم به هم زدن از يمن به فلسطين ، مشاهده مىكنيم . قرآن كريم قدرت آصف بن برخيا براى انجام به اين كار در زمانى بدين كوتاهى را داشتن بخشى از علم الكتاب مىداند ؛ كارى كه هيچگاه تحقق آن بر اساس اسباب طبيعى متصور نبوده است . به كلام خداوند متعال توجه كنيد : « قَالَ الَّذِى عِندَهُ عِلْمٌ مِّنَ الْكِتابِ أَنَا ءَاتِيك بِهِ قَبْلَ أَن يَرْتَدَّ إِلَيْك طرْفُك فَلَمَّا رَءَاهُ مُستَقِراًّ عِندَهُ قَالَ هَذَا مِن فَضلِ رَبي » ؛ كسى كه نزد او دانشى از كتاب [ الهى ] بود ، گفت : « من آن را پيش از آنكه چشم خود را بر هم زنى برايت مىآورم . » پس چون [ سليمان ] آن [ تخت ] را نزد خود مستقر ديد ، گفت : « اين از فضل پروردگار من است » « 1 » .
آصف بن برخيا وصى حضرت سليمان عليه السلام بوده است وى مىخواست با اين كار به مردم تفهيم كند كه آصف بن برخيا بعد از او حجّت خدا است و اين كار را با ابراز اينكه آصف داراى قسمتى از علم الكتاب است ، نشان دادهاست « 2 » ، و همهء علم الكتاب نيز در نزد آصف بن برخيا نبوده ، بلكه مقدار معينى از علم الكتاب در نزد او بوده است كه اين مطلب از استعمال كلمهء « مِن » تبعيضيه در آيه ، روشن مىشود .
از اين آيه مىتوان دريافت ، كسى كه تمام علم كتاب در نزد او مىباشد داراى مرتبهاى بسيار بالاتر از اين ولايت تكوينى بوده و قدرت بر احاطه به باطن اعمال مردم و اداى كاملترين شهادت به حقانيت رسالت الهى را دارا
هامش
( 1 ) . نمل / 40 .
( 2 ) . قصص الانبياء ، سيد جزايرى / 428 به نقل از تفسير عياشى .