اين توقيعات از يك جهت وسيلهاى براى رهبرى كردن مؤمنان و حفظ كيان آنان بوده و از جهت ديگر وسيلهاى براى تكميل نيازمندىهاى مؤمنان در عصر غيبت و بيان حقايق و احكام اسلام بوده است .
تشرف مؤمنان به خدمت امام مهدى عليه السلام
مصادر روايى معتبر ، بسيارى از روايات را نقل نمودهاند كه از ديدار مؤمنان با حضرت مهدى عليه السلام در زمان غيبت صغرى حكايت دارد . هيچ يك از كتابهايى كه در رابطه با تاريخ ائمه يا تاريخ حضرت مهدى ( عجل الله فرجه ) تأليف گشته است ، خالى از تعدادى از اين روايات نيست . شيخ صدوق ، آمارى را از تعداد ديدارهاى مردم در جاى جاى عالم اسلام با آن حضرت ، از محمد بن ابى عبدالله نقل مىنمايد و طبق اين آمار ، تعداد اشخاصى كه در آن زمان به محضر امام زمان عليه السلام رسيدهاند 86 نفر مىباشند . ميرزاى نورى اين تعداد را به 304 تن ارتقا داده و به رواياتى كه در منابع معتبر وارد شده استناد نمودهاست « 1 » و در ميان اين روايات ، بسيارى با سندهاى صحيح ذكر شدهاند و قسمت عمدهء اين اشخاص در زمان غيبت صغرى و بعضى از آنان نيز در زمان حيات پدر بزرگوارش حضرت امام عسكرى عليهما السلام به محضر آن حضرت شرفياب شدهاند . البته اين روايات به خصوص در رابطه با كسانى است كه آن حضرت را ديده و شناختهاند نه كسانى كه آن حضرت را ديده ولى نشناختهاند .
از اين روايات ، استفاده مىشود كه خود حضرت مهدى عليه السلام در بسيارى از حالات براى ديدار با مؤمنان مبادرت نموده و به دست آن حضرت معجزات و
هامش
( 1 ) . النجم الثاقب / 208 - / 210 چاپ علميهء اسلاميه .