حضرت امام جواد عليه السلام در دو آزمون كلى شركت فرمود . اولين امتحان پس از به دست گرفتن مسئوليت مستقيم امامت ، در حضور مشايخ مذهب اهل بيت عليهم السلام و دانشمندان بزرگ كه از اصحاب پدرش حضرت امام رضا عليه السلام بودند از آن حضرت به عمل آمد . امتحان دوم در مجلس مأمون و در حضور دانشمندان بزرگ آن روزگار و بزرگترين رهبران عباسى به عمل آمد كه همگى با هر وسيلهاى سعى در پايين آوردن قدر و منزلت اهل بيت عليهم السلام داشتند .
حضرت امام جواد از هر دو امتحان فوق با پيروزى درخشان ، سربلند بيرون آمد كه به همين سبب بزرگان و مشايخ اصحاب پدرش همچنين دانشمندان بزرگ مسلمين به امامت و رهبرى علمى آن حضرت و احاطهاى كه به علوم شريعت جد بزرگوار خود حضرت محمد صلى الله عليه و آله و سلم داشت اعتراف و اذعان نمودند « 1 » .
مهمترين نتيجهء اين مسأله اثبات امامت امامان دوازده گانه است . چرا كه امامت اين بزرگواران ، مقامى الهى است كه خداوند متعال آن را به هر كس بخواهد اعطا مىكند به همين دليل ، كمى سن در شايستگى افاضهء الهى بر يك شخص تأثيرى ندارد و به همين دليل است كه مىبينيم همه دانشمندان مذاهب اسلامى كه شرح حال حضرت مهدى عليه السلام را نوشتهاند به دست گرفتن مسئوليت امامت در سن 5 سالگى را براى آن حضرت امرى طبيعى در سيرهء پيشوايان اين خاندان دانستهاند . تا آنجا كه دانشمند بزرگى مانند ابن حجر هيثمى مكى شافعى در شرح حال امام حسن عسكرى عليه السلام مىنويسد : او غير از يك پسر بنام ابوالقاسم محمد ، حجّت جانشينى از خود به جا نگذاشت . عمر وى در هنگام وفات پدرش 5 سال بود ؛ اما خداوند متعال در همين سن كم حكمت را به او
هامش
( 1 ) . اين امتحانات به صورت مفصل در دايرة المعارف بحارالانوار 50 / 99 و ساير كتابها آمده .