دادهاست : ابو حاتم گويد : كلام پيغمبر اكرم صلى الله عليه و آله : كه فرموده است :
« مات ميتةً جاهلية » ؛
او به مرگ جاهليت مرده است . معنايش اين است كه اگر كسى بميرد و معتقد نباشد كه او را امامى است كه مردم را به بندگى خدا خوانده ، اسلام در هنگام حوادث و پيشامدهاى سخت به واسطهء او دوام و استقرار مىيابد و برعكس به پيروى كسانى گردن بنهد كه فاقد اوصافى كه در رابطه با امام و پيشواى دينى ذكر كرديم باشد ، به مرگ جاهليت مرده است « 1 » .
معنى « امر » در كتاب و سنّت
اگر به متن عربى حديث اول توجه كنيم مىبينيم كه حديث شريف تصريح كرده است « الأمر » مادامى كه افرادى از بشر در روى زمين وجود داشته باشند در قريش باقى خواهد بود و زمين از فردى قريشى خالى نمىشود كه داراى « الأمر » باشد حال بايد ببينيم مراد و مقصود پيامبر اكرم از كلمه « الأمر » در اين حديث شريف چيست ؟ و آيا مىتوان اين كلمه را به معنى در دست گرفتن حكومت ظاهرى مسلمانان تفسير و ترجمه نمود ؟
جواب اين است كه واقعيت تاريخ اين تفسير را نفى مىكند . لااقل يقين داريم كه از زمان سقوط خلافت عباسيان تا امروز هيچگاه حكومت مسلمانان چنان كه معلوم و مشخص است به دست شخصى از طايفه قريش نيفتاده است لذا نمىتوان كلمه « الأمر » را در حديث شريف نبوى به معنايى جز خلافت عام و كلى پيامبر اكرم صلى الله عليه و آله يعنى جانشينى آن حضرت در سرپرستى امور دينى ، حفظ دين ، دفاع از دين و راهنمايى مردم به سوى آن تفسير و ترجمه نمود
هامش
( 1 ) . صحيح ابن حبان 7 / 49 .