هدايت امت به صراط مستقيم مىباشد . چه اين خليفه و جانشين حكومت را عملًا در دست گرفته باشد يا نگرفته باشد ، خود پيامبر اكرم صلى الله عليه و آله نيز مسئوليت ولايت بر امت و هدايت آنها به راه راست را در هر حالى به انجام مىرساندند چه آن زمان كه در مكه به دنبال انتشار دعوت خود در خفا و پنهانى بودند و چه آن زمان كه اين دعوت را آشكار كرده و متحمل آزار و اذيت مشركان بودند و چه زمانى كه به مدينه رفته و دولت خود را بر پا نموده و حكومت را در دست گرفتند . آن حضرت ، در همهء اين احوال بر پا دارندهء دين حق ، حافظ دين و دعوت كننده به سوى آن بودهاند ، بدون اينكه در دست گرفتن عملى حكومت ربطى به انجام اين مسئوليت داشته باشد اگر چه در همهء احوال ، آن حضرت از همه افراد زمان خود در به دست گرفتن حكومت سزاوارتر بوده است .
و تشبيه پيغمبر اكرم صلى الله عليه و آله دربارهء اين دوازده تن به نقباى بنى اسرائيل و اوصياى حضرت موسى عليه السلام كه در حديث ابن مسعود در مسند احمد بن حنبل و كتابهاى ديگر روايت شده است به همين نكته اشاره دارد « 1 » . خود اين حديث شريف نيز آنجا كه در بعضى از عبارات خود ميان وجود اين پيشوايان و برپايى و حفظ دين ارتباط ايجاد كرده است بر همين نكته دلالت داشته است بنابر اين اين دوازده تن اوصياى رسول خدا صلى الله عليه و آله و جانشينان او در وصايت بر دين و هدايت مردم به سمت دين مىباشند .
عدم فاصلهء زمانى ميان خلفاى دوازده گانه
ذكر اين نكته در بارهء خلفاى دوازدهگانه كه دين خداوند به واسطهء آنان
هامش
( 1 ) . مسند احمد 1 / 398 ، طبرانى ، معجم كبير 10 / 195 ، حاكم ، مستدرك 4 / 501 .