شهر سامرا از بغداد خارج شده بود « 1 » . سپس بعد از اينكه خود به مقام خلافت رسيد مركز حكومتى را به آن شهر منتقل كرد . مدّت زمانى كه امام جواد عليه السّلام در خلافت اين خليفهء عبّاسى به سر آورد طولانى نبود ، بلكه از دو سال تجاوز نكرد و امام عليه السّلام پس از اينكه معتصم او را به بغداد آورد در سال 220 ه . ق به شهادت رسيد .
امام جواد عليه السّلام كه در سال 218 ه . ق همان سال كه مأمون در ارض روم دار فانى را وداع گفت از عراق به مدينه بازگشت ، هنگامى كه دوباره به عراق بازمىگشت فرزند بزرگوار خود امام هادى عليه السّلام را در سنّ كودكى در مدينه به جا گذاشت « 2 » .
امام جواد عليه السّلام قبل از شهادت خود در چندين مورد بر امامت فرزند خود على تأكيد و تصريح نمود .
تصريحات امام جواد عليه السّلام بر امامت فرزندشان حضرت امام هادى عليه السّلام
الف - روايت اوّل : اسماعيل بن مهران گويد : هنگامى كه حضرت امام جواد عليه السّلام را براى اوّلينبار از مدينه به بغداد مىبردند ، به آن حضرت عرض كردم : من در اين سفر براى شما بيمناكم . حال اگر براى شما اتّفاقى افتاد پس از شما امر امامت به چهكسى خواهد رسيد ؟
اسماعيل بن مهران گويد : امام جواد عليه السّلام با خنده ، رو به من كرده فرمود :
« آنچه را كه تو فكر كردهاى امسال پيش نخواهد آمد » ، امّا هنگامى كه معتصم براى بار دوّم آن حضرت را به بغداد طلب كرد به نزد آن حضرت رفته عرضه داشتم :
خداوند مرا فداى تو كند . اكنون كه شما مىرويد بفرمائيد امر امامت پس از شما
هامش
( 1 ) . تاريخ ابو الفداء / 1 / 343 .
( 2 ) . اثبات الوصيّه / 192 .