انحراف و گمراهى عقيدتى بود كه سرانجام به كفر يا شرك به خداوند متعال منجر مىشد .
فعّاليت مستمرّ آن حضرت همواره در كمين بود تا باطن و حقيقت اين خطّ انحرافى را آشكار نمايد . چنان كه آن حضرت در رسوا كردن عناصر اين انحراف نيز فعّاليتى چشمگير داشت .
رواياتى كه در دست ما است ، به اين معنا اشاره دارد كه كسانى كه در زمان امام هادى عليه السّلام به غلو معروف بودند اينها هستند : احمد بن هلال عبرطائى بغدادى ، حسين بن عبيد اللّه قمى كه مردم قم به اتّهام غلو او را از شهر بيرون كردند ، محمّد بن ارومه ، على بن حسكه قمى ، قاسم يقطينى ، فهرى ، حسن بن محمّد بن باباى قمى و فارس بن حاتم قزوينى .
امام هادى عليه السّلام كيفيت برخورد شيعيان خود را با اين افراد اينگونه بيان داشتند :
از احمد بن محمّد بن عيسى روايت شده است كه گفت : نامهاى به امام هادى عليه السّلام نوشتم و در آن ، دربارهء كسانى كه سخنانى گفته ، احاديثى را به امام هادى و پدران بزرگوارش نسبت مىدادند كه موجب اشمئزاز دلها مىگرديد . . . و همچنين سؤالاتى دربارهء واجبات ، سنن و گناهان كه آنها آن را تأويل مىكردند سؤال كردم و در آن آوردم كه اميدوارم اين مطلب را براى ما بيان نموده و بر ما مواليان منّت نهاده ، آنچه را كه باعث سلامت و نجات ما از چنين گفتارهايى كه شيعيان را به سمت هلاكت و تباهى مىبرد مىشود بيان فرماييد . همچنين نوشتم : كسانى كه ادّعاى اين امور را دارند ، اين ادّعا را نيز دارند كه از زمرهء اوليا بوده ، مردم را به اطاعت خود فرامىخوانند . از جملهء آنان
أعلام الهداية ( پيشوايان هدايت ) ( فارسى ) — صفحة 239
مساهمون: منذر حكيم
ص٢٣٩