حسين عليه السّلام يكى پس از ديگرى به وقوع مىپيوستند خالى نبوده است . اين نهضتهاى مسلّحانه حتّى تا زمان غيبت نيز استمرار يافته و در آينده به تأسيس دولتها و حكومتهاى كوچكى منتهى گرديد كه فرماندهان علوى يا دانشمندانى كه حاملان فرهنگ اهلبيت عليهم السّلام بوده و در صدد اجرا و پياده كردن ارزشها و سيرهء آنان در زندگى اسلامى بودند اداره مىگرديد .
البته تصميم خلفا براى ترور و از بين بردن ائمّهء اطهار از اهلبيت پيغمبر اكرم صلّى اللّه عليه و آله جز به همين دليل نبوده است كه آنان اين نهضتهاى مسلّحانه را از دور يا نزديك تأييد كرده ، به آنها كمك مىكردهاند .
اين خطّ انقلابى در اين شرايط سخت و دشوار ، يكى از سببهايى به حساب مىآيد كه امام دوازدهم را - به عنوان آخرين رهبر معصوم - واداشت تا در پشت پردهء غيبت مخفى شود مبادا در اثر دشوارى اين شرايط زمين از حجّتها و بيّنات الهى خالى گردد .
در دورانى كه اكنون مورد بحث ما مىباشد نيز علويان بسيارى بر حاكمان وقت شوريدند كه در واقع قيامها و نهضتهاى آنان ، استمرار خطّ انقلابى ضدّ ظلم و ضدّ ظالم اهلبيت عليهم السّلام بوده است . حال فهرستى از اسامى كسانى كه در اين دوره قيام كردهاند را با ذكر تاريخ و منطقهاى كه در آن به قيام مبادرت كردند ، به خوانندگان محترم تقديم مىكنيم :
1 . محمّد بن قاسم بن على بن عمر بن على بن حسين بن على بن ابى طالب عليهم السّلام كه در زمان حكومت « معتصم » عبّاسى قيام كرد و در سال 219 ه ق دستگير شد و روايت شده است كه وى را بهوسيلهء سمّ به شهادت رساندند .
2 . محمّد بن صالح بن عبد اللّه بن موسى بن عبد اللّه بن حسن بن حسن
أعلام الهداية ( پيشوايان هدايت ) ( فارسى ) — صفحة 184
مساهمون: منذر حكيم
ص١٨٤