دوست در سربازان بغا استفاده كرده باشد . چراكه شايد همين يك نفر مىتوانست حامل تصويرى مثبت و پيامى مخصوص از امام عليه السّلام باشد كه در وقت مناسب به فرمانده لشكر يعنى بغا برسد . بعدها خواهيم ديد كه بغا در برابر امام هادى عليه السّلام موضعگيرىهايى داشته و آيندهء او دربردارنده حوادثى در اين رابطه بوده است . مانند موضعى كه دربارهء يكى از طالبيان اتّخاذ كرد . كسى كه پس از اقدام به كشتن يكى از مأموران معتصم دستور قتل او از جانب معتصم صادر شده بود ، امّا بغا از اين دستور تمرّد كرده و آن فرد طالبى را در نزد درندگان نينداخته بود . « 1 » از همينجا است كه مىبينيم مسعودى دربارهء او گفته است : بغا نسبت به طالبيان بسيار مهربان و نيكوكار بود .
واثق و تفتيش عقايد مردم در رابطه با مسألهء خلق قرآن
واثق مردم بسيارى را در قضيهء خلق قرآن تفتيش عقايد كرد . وى به قاضيان خود بخشنامه كرد كه اين كار را در همهء شهرها به انجام برسانند و جز كسانى كه معتقد به توحيد هستند شهادت ديگران را نپذيرند منظور از اعتقاد به توحيد اعتقاد به خلق قرآن است . چراكه به نظر آنها كسانى كه قرآن را مانند خداوند متعال قديم ازلى بدانند - آنگونه كه اعتقاد اهل سنت است - در حقيقت به دو خدا معتقد شده ، مشرك مىباشند . به همين سبب دانشمندان بسيارى در حبس افتادند .
در سال 231 ه . ق نامهاى به امير بصره رسيد كه در آن دستور داده شده بود همهء ائمّهء جماعت و مؤذّنان را دربارهء خلق قرآن مورد امتحان قرار دهند .
هامش
( 1 ) . مروج الذهب 4 / 76 .