خوشگذرانى
هوسبازى و كامرانى ديگر ويژگى مأمون به شمار مىرفت . او با اشتياق و ولع وصفناپذيرى در پى كاميابى و هوسرانىهاى خود بود كه مواردى از آنها را نقل مىكنيم :
شطرنجبازى
دلپذيرترين و محبوبترين بازىها و سرگرمىها از نظر مأمون ، شطرنج بود . « 1 » او سخت شيفتهء اين بازى بود و در توصيف آن ، ابيات زير را سرود :
« سرزمينى ( ميدان جنگى ) مربع و سرخ فام كه از جنس چرم است ؛ ميان دو هزار [ سپاهى ] به صف ايستاده كه به كرم موصوفاند قرار دارد .
[ دو سپاه ، ] جنگى را زمزمه مىكنند و صحنهء جنگى نمادين به وجود مىآورند ؛ بىآنكه خونى بريزند .
اين [ سپاه ] بر آن [ سپاه ] مىشورد ؛ و آن بر اين يورش مىبرد و جنگ فروكش نمىكند .
اسبها را بنگر كه در ميان دو اردو ؛ و بدون طبل و پرچم ، ميدان نبرد را عرصهء تاختوتاز قرار دادهاند » . « 2 »
هامش
( 1 ) . العقد الفريد 3 / 254 .
( 2 ) . المستطرف 2 / 306 :أرض مربعة حمراء من أدم * ما بين الفين موصوفين بالكرم
تذاكرا الحرب فاحتلا لهاشبها * من غير أن يسعيا فيها بسفك دم
هذا يغير على هذا و ذاك على * هذا يغير و عين الحرب لم تنم
فانظر إلى الخيل قد جاشت بمعركة * في عسكرين بلا طبل و لا علم