باور ، با علويان از در مهرورزى درآمد و به دستگاه تبليغات حكومتى دستور داد تا از معاويه بد گفته ، امير المؤمنين على بن ابى طالب را برتر از ديگر اصحاب پيامبر صلّى اللّه عليه و آله و سلم بخوانند . روش مأمون كارگر افتاد و عامهء مردم باور كردند كه مأمون از شيعيان است . اين حركت مكارانهء مأمون به ثمر نشست و او توانست بر تمام حوادث چيره شده ، قيام ابو السرايا را فرو نشاند . « 1 »
امام جواد عليه السّلام بخش اعظم حيات خود را در فضاى مكرآلودى كه مأمون ساخته بود سپرى كرد و چند صباحى پس از مرگ مأمون ، آن حضرت نيز جان به جان آفرين سپرد . از منظر برخى از مورخان ، مأمون نسبت به امام جواد عليه السّلام محبت خالصانه داشت و بيش از حد به او علاقه مىورزيد . از همينرو دختر خود ، ام الفضل را به همسرى امام درآورد ، او را از عطاى فراوان خويش بهرهمند و از او مراقبت و حفاظت مىكرد و از گزند روزگار بر او بيمناك بود .
مأمون خود اظهار مىداشت اين كارها را فقط براى جلب خشنودى حضرت حق و رسيدن به پاداش او كرده ، مىخواهد بدين وسيله پيوند خويشاوندى را كه پدرانش گسسته بودند برقرار ساخته ، صله رحم كند .
پرواضح است كه اين همه تكريم و بزرگداشت كه از سوى مأمون نسبت به امام جواد عليه السّلام صورت مىگرفت ، از سر علاقه و ارادت او به امام عليه السّلام نبوده ، انگيزههاى سياسى در پس اين رفتار نهفته بود كه در مبحثهاى آينده بدان خواهيم پرداخت .
تأملى نه چندان طولانى در بررسى زندگى مأمون و شناختن گرايشهاى فكرى - اعتقادى او و نيز رفتار مهرآميز و همراه با احترام مأمون در برخورد با
هامش
( 1 ) . همان / 198 - 199 .