ذكر ، دعا و مناجات امام جواد عليه السّلام
دعا ، مناجات و ذكر جايگاه والايى در فرهنگ اسلامى ، به ويژه فرهنگ پر بار اهل بيت عليهم السّلام دارد . يادكرد خداوند در مكتب اهل بيت عليهم السّلام تنها درخواست و راز و نياز نيست ، بلكه همه عرفان و حكمت ، اظهار ناچيز بودن در برابر قدرت مطلق و اذعان به فقر و نيازمندى در محضر يگانهء بىنياز است . در اين جا به برخى از دعاها و مناجات امام جواد عليه السّلام در پيشگاه خداوند اشاره مىكنيم .
آن حضرت در قنوت خود دعاهايى مىخواند ، از جمله :
« أللهم أنت الأول بلا أولية معدودة ، و الآخر بلا آخرية محدودة ، أنشأتنا لا لعلّة اقتسارا ، و اخترعتنا لا لحاجة اقتدارا ، إبتدعتنا بحكمتك اختيارا ، و بلوتنا بأمرك و نهيك اختبارا ، و أيدتنا بالآلات ، و منحتنا بالأدوات ، و كلفتنا الطاقة ، و جشمتنا الطاعة ، فأمرت تخييرا و نهيت تخديرا ، و خوّلت كثيرا ، و سألت يسيرا ، فعصي أمرك فحلمت ، و جهل قدرك فتكرّمت . . . » ؛
بار خداوندا ، تو اول هستى [ نه آن ] اولين در عدد و آخرى [ نه آن ] آخر [ كه ] به حد [ ى و نهايتى ] محدود باشد .
ما را نه به جهت [ و دليلى ] ، كه از سر فرمانروايى آفريدى ، ما را نه بر اثر نياز ، كه مقتدرانه پديد آوردى . به حكمت خويش و از سر اختيار ما را [ به هيچ سابقه و الگويى ] به وجود آوردى . ما را با فرمان و بازداشتن خود آزمودى ، با ابزارها [ يى كه خود آفريدى ] ما را يارى كردى و نيازها [ ى زندگى ] بر ما ارزانى داشتى . در حد توان ، ما را فرمان دادى و تكليف نمودى و ما را به فرمانبردارى از خويش واداشتى . فرمان دادى ، اما حق اختيار نيز دادى و با بيم دادنت ما را بازداشتى . بسيار دادى و اندك [ بندگى ] خواستى . چون از فرمان تو سرپيچى شد ، بردبارى نمودى و چون قدر تو [ از نظر خلق ] ناشناخته ماند [ و ناسپاسى كردند ] ، كرامت ورزيدى . « 1 »
هامش
( 1 ) . مستدرك عوالم العلوم 23 / 212 .