آن حضرت به شاعر معروف ، دعبل بن على خزاعى بود . دعبل مىگويد : « به حضور [ امام رضا ] عليه السّلام رسيدم . آن حضرت فرمود تا به من هديهاى بدهند ، آن را گرفته ، اما حمد خدا را نگفتم . آن حضرت به من فرمود : چرا خداى را سپاس و حمد نگفتى ؟
بعدها بر ابو جعفر وارد شدم و آن حضرت دستور داد تا هديهاى به من داده شود . چون آن را گرفتم گفتم : الحمد للّه .
ابو جعفر فرمود : تربيت شدى ( نيكو فراگرفتى ) . . . « 1 »
اين داستان و موارد مشابه آن ، اوج توجه و عنايت امام عليه السّلام را نسبت به تكامل فرهنگى و معنوى پيروان خود نشان مىدهد .
4 . زمينهسازى براى امامت زودهنگام حضرت هادى عليه السّلام
از ديگر وظايفى كه امامان معصوم عليه السّلام به يك اندازه نسبت به آن مسئول و مأمور بودند ، آشنا كردن مردم با امام پس از خويش و فراخواندن به پذيرش امامت او بود . اين بزرگان كه امام جواد عليه السّلام نيز همانند آنان به انجام مسئوليت پاىبند و متعهد بود و همان راه را مىپيمود ، مسألهء امام پس از خويش را در ميان مسلمانان مؤمن و طلايهدار ، ترسيخ كرده ، بدان دعوت مىكردند . در اين مبحث به مواردى از موضوع جانشينى كه مىبايست توسط امام حاضر مطرح و در ميان افراد مؤمن استوار مىشد بيان مىكنيم :
الف ) « خيرانى » از پدرش نقل كرده است كه گفت : « بنا به وظيفهء خدمت كه بر عهدهء من گذارده شده بود ، ملازم خانهء ابو جعفر عليه السّلام بودم . « احمد بن محمد
هامش
( 1 ) . كشف الغمة 2 / 363 .