و نيز نقل نموده است كه فرمود : « لو سكت الجاهل ما اختلف الناس » ؛ « 1 »
اگر جاهل خموشى گزيند [ و از سر نادانى مطلبى اختلافآميز مطرح نكند ] مردم دچار اختلاف نخواهند شد .
تشويق به توبه
از ديگر گزينههاى امام جواد عليه السّلام براى ارشاد مردم و هدايت آنان به سوى خداى متعال مسألهء توبه و راههاى آن بود . آن حضرت با نقل رواياتى از امير المؤمنين عليه السّلام درباره توبه مردم را به آن فرامىخواند ، از جمله :
1 . امير المؤمنين عليه السّلام فرمود : « التوبة على أربعة دعائم : ندم بالقلب ، و استغفار باللسان ، و عمل بالجوارح ، و عزم على أن لا يعود » ؛
توبه بر چهار ستون استوار است : پشيمانى در دل ، استغفار با زبان ، عمل با اندامها [ براى جبران گذشته ] و تصميم [ قاطع و خللناپذير ] بر عدم بازگشت به گناه .
« و ثلاث يبلغن بالعبد رضوان اللّه : كثرة الإستغفار ، و خفض الجانب ، و كثرة الصدقة » ؛
و سه چيز انسان را به رضوان و خشنودى خدا مىرساند : بسيار استغفار كردن ، فروتن و مهربان بودن و بسيار صدقه دادن . « 2 »
آن حضرت همچنين بر ضرورت شتاب در توبه كردن و پرهيز از تأخير و به زمان ديگرى افكندن توبه تأكيد نموده ، فرمود : « تأخير التوبة إغترار ، و طول التسويف حيرة ، و الإعتلال على اللّه ملكة ، و الإصرار على الذنب أمن لمكر اللّه
« فَلا يَأْمَنُ مَكْرَ اللَّهِ إِلَّا الْقَوْمُ الْخاسِرُونَ » ؛
« 3 »
هامش
( 1 ) . همان / 279 .
( 2 ) . همانجا .
( 3 ) . اعراف ( 7 ) / 99 .