احاديثى از امير المؤمنين عليه السّلام نقل مىنمود ، از آن جمله سخن آن حضرت به ابو ذر بود ، آنگاه كه فرمود : [ اى ابو ذر ، ] براى خداى - عزّ و جلّ - خشمگين شدى و اميد به همو دار . اين قوم از تو بر دنياى خود بيمناك شدند و تو از آنان بر آخرت خويش ترسيدى . به خدا سوگند ، اگر راه آسمانها و زمين بر بندهاى بسته شود و او تقواى الهى را در پيش گيرد ، خداى متعال راهى پيش روى او مىگشايد . [ اى ابو ذر ، ] جز با حق انس مگير و جز از باطل گريزان و بيمناك مباش . « 1 »
فعاليتهاى اجتماعى
هرچه موقعيت اجتماعى انسان و تأثيرگذارى او در جامعه بيشتر باشد ، فعاليت فراگيرتر و پردامنهترى از او انتظار مىرود . امام جواد عليه السّلام با توجه به همين معنا ، طلايهداران مؤمن را با اين بخش از فعاليتها و مفاهيم آن آشنا كرد . در اين بحث به برخى از آنها اشاره مىكنيم :
1 . به همان اندازه كه انسانى و صاحب شخصيتى در جامعه جايگاه و منزلت مىيابد و منشأ آثار مىشود ، مردم بيشتر او را مورد توجه قرار داده ، نيازهاى خود را با او درميان مىگذارند و برآوردن نيازها و بر طرف كردن گرفتارىهاى خود را از چنين كسى مىخواهند . براساس روايات اهل بيت عليهم السّلام چنين موقعيتى ، موهبتى است الهى كه در اختيار افراد قرار مىگيرد . امام جواد عليه السّلام در اين باب روايتى از طريق پدرانش از امير المؤمنين عليه السّلام نقل كرده است كه فرمود : هرگاه نعمت خدا بر بندهاى فزونى گيرد ، وظيفهء او در برآوردن نيازهاى مردم نيز سنگينى مىشود . پس هركس بار نيازهاى مردم را بر دوش نكشد ( از آنچه
هامش
( 1 ) . مستدرك عوالم العلوم / 23 ، ص 257 .