تقويت ساختار تربيتى
بالندگى اخلاق اسلامى در افراد و جامعه از موارد اساسى بود كه حضرت امام جواد عليه السّلام توجه فوقالعاده به آن ابراز مىنمود . حضرتش در راستاى پرورش امت اسلامى احاديث پدران خود ، به ويژه امير المؤمنين عليه السّلام را كه سرشار از مفاهيم و آموزههاى تربيتى است براى امت باز مىگفت . در اين مجال گفتههاى امام جواد عليه السّلام و برخى از آنچه از پدرانش به عنوان اصول توجيهى و هدايتگرانه براى امت بيان مىكرد ، مرور مىكنيم .
حكمت عملى
امام جواد عليه السّلام بر آن بود تا شيعيان را با ضرورت اتكاى بر حكمت در مرحلهء عمل و لحاظ داشتن نقش زمان در روشن شدن مسائل آشنا كند . از نظر حضرتش تمام امور بايد در فرصتهاى مناسب و درخور ، عملى شوند و بىتوجهى به اين امر ، عمل و برنامهء تدارك ديده شده به سامان نرسيده ، خنثى مىشود . آن حضرت در اينباره فرموده است : « اظهار الشيء قبل أن يستحكم مفسدة له » ؛ « 1 » آشكار كردن چيزى ( كارى ، طرحى و برنامهاى ) را پيش از آنكه قطعى شود ( در آستانهء تحقق گيرد ) و استحكام يابد ، مايهء تباهى [ و عدم توفيق ] آن خواهد شد .
در رهنمودى ديگر يادآورى مىكند كه سختىها و آزمونها ، همانند بيمارى دورهاى دارند كه بايد آن را پشتسر گذارند و نمىتوان از زمان آن كاست . البته حضرتش در اين رهنمودها بر آن نبود تا از چارهجويى براى
هامش
( 1 ) . تحف العقول / 1457 .