عمق بخشيدن به بنيهء علمى
از ديگر عرصههايى كه امام جواد عليه السّلام در آن فعاليت و تلاش مىكرد كامل كردن پيكرهء علمىاى بود كه پدران گرامىاش پايهگذار آن بودند . در همين راستا و در قالب پاسخ به پرسشهاى علمى و فقهى روز شيعيان و امت اسلامى دادههاى گرانسنگى به محفلهاى علمى ارزانى داشت كه مهمترين اين فعاليتها در كامل كردن ابزارها و شيوهء علمى تبلور مىيافت .
كامل كردن ابزارها و شيوهء علمى
قواعد « اصولى » بخشى از شيوهء رايج و عام براى فهم و استنباط احكام شريعت به شمار مىرود . در اينجا به اختصار شيوهء امام جواد عليه السّلام را در اين زمينه بيان مىكنيم :
الف ) از منظر شيوهء علمى آن حضرت ، استنباط احكام نظرى از ظاهر آيات مجاز نيست و فقط در صورت آگاهى يافتن از تفسير امامان معصوم چنين كارى جايز است . مطلب زير را كه به همين امر پرداخته است مىخوانيم :
حضرت امام جواد عليه السّلام از امام صادق روايت كرد كه فرمود : « شخصى از پدرم امام محمد باقر عليه السّلام مسائلى پرسيد . از جمله ، گفتوگوهايى كه ميان آن حضرت و آن مرد صورت گرفت از اين قرار بود : به آنان بگو : آيا آنچه رسول خدا صلّى اللّه عليه و آله از علم خدا بيان كرد اختلاف [ و تناقض ] داشت ؟ اگر بگويند : نه ، اختلافى در آن ديده نمىشد ، به آنان بگو ، اگر كسى حكم خدا را [ نه آنسان كه او حكم فرموده ، بلكه ] با اختلاف بيان كند با رسول خدا صلّى اللّه عليه و آله مخالفت كرده است ؟ اگر گفتند : آرى ، گفتار نخست خود را نقض كردهاند . در آن هنگام به