2 . امام جواد عليه السّلام معمار فرهنگى جماعت صالحان
امامان عليه السّلام با موضعگيرىها و اقدامهاى حكيمانهء خود كه رسيدن به هدفها را تضمين مىكرد ، تحقق بخشيدن عزت اسلام و مسلمانان را سرلوحهء كار خود قرار داده بودند . امام جواد عليه السّلام نيز منش و روش پدران گرامى خود را در پيش گرفت و عليرغم شرايط سختى كه حركت و فعاليتهاى او را دربر گرفته بود ، حضرتش به منظور عزت بخشيدن به جامعهء اسلامى ، تحرك و فعاليت گسترده و كارآمدى در پيش گرفت . در اين باب به مواردى از تلاشهاى امام جواد عليه السّلام در عرصههاى گوناگون مورد توجه آن حضرت ، از جمله آمادهسازى هدفدار امت اسلامى و طلايهداران آن ، مىپردازيم :
پروراندن انديشه
امام جواد عليه السّلام توجه فوقالعادهاى به پربار كردن مايهء اعتقادى شخصيت مسلمانان داشت كه نگرشى در تراث علمى و اعتقادى آن حضرت ، اين مطلب را به خوبى روشن و آشكار مىكند ؛ تراثى كه دربردارندهء عناصر اساسى تشكيل دهندهء اعتقادات پاك است . در اينجا به دو مورد از آنها اشاره مىكنيم :
دعوت به توحيد ناب
توحيد ، اساس و سنگبناى اعتقادات اسلامى است و سلامت تصور مسلمان از خداى متعال محور جوهرى و زيربناى ديگر عناصر اعتقادات است . از اينرو امام جواد عليه السّلام در تبيين توحيد و روشن كردن مفهوم آن سخت مىكوشيد و در اين زمينه توجه همهجانبهاى به كار مىبست . گفتوگوى آن