شد و هرچه اندوخته بود هزينهء بيمارى خود كرد و تهيدست شد ، به گونهاى كه بر او ترحم كرده ، اندك مالى به او مىدادند . سرانجام ، آن بيمارى ام الفضل را از پاى درآورد » . « 1 »
امام جواد عليه السّلام با خوردن انگور زهرآلوده كه ام الفضل فراهم آورد ، سخت رنجور شد و مسموم از دنيا رفت . او تا واپسيندم از ياد خدا غافل نبود و نام و ذكر حضرتش را بر زبان داشت . با وفات او يكى ديگر از ستارگان درخشان امامت و رهبرى معصوم اسلام ، خاموشى گرفت . هرچند عامل ظاهرى به شهادت رساندن امام جواد عليه السّلام كينه و حسادت زنانه بود ، اما در واقع ، اختلاف ديرينهء حق و باطل بود كه اين جنايت را بر صفحهء تاريخ نگاشت و طاغوت روزگار معتصم عباسى ، حق و حقيقت را كه در وجود امام جواد عليه السّلام تبلور داشت ، تحمل نكرده ، آن حضرت را از ميان برداشت و با به شهادت رساندن امام جواد عليه السّلام تومارى از تومارهاى رسالت اسلامى را در هم پيچيد كه انديشه را درخشش بخشيد و چراغ خانهء علم و فضيلت را در سراسر گيتى پرتو افشان كرد .
مراسم تدفين امام جواد عليه السّلام
پيكر امام جواد عليه السّلام غسل و كفن شد و « الواثق » و معتصم بر جنازهء حضرت نماز گزاردند ، « 2 » پيكر امام به سمت قبرستان قريش حمل شد و انبوه مردم در
هامش
( 1 ) . همان / 17 .
( 2 ) . نمازى كه معتصم بر پيكر امام جواد عليه السّلام خواند اقدامى تبليغاتى بود تا خود را از قتل آن حضرت مبرا سازد . براساس روايات ، امام معصوم توسط امام پس از خود غسل و كفن شده و همو بر او نماز مىخواند . بنابراين مانعى وجود ندارد كه امام هادى عليه السّلام هنگام تجهيز پدرش حضور يافته باشد . چه اينكه خود امام هادى عليه السّلام به اين امر تصريح كرده است . ر . ك : مسند الإمام محمد الجواد عليه السّلام / 125 - 126 .