اطلسها و رصدخانهها
به فرمان مأمون نقشهء جهان تهيه و « الصورة المأمونيه » ناميده شد . اين نقشه نخستين نقشهء جهان بود كه در عصر عباسيان فراهم آمد . نيز مأمون فرمان داد رصدخانهاى تأسيس شود كه در « شماسيه » ( يكى از محلههاى بغداد ) احداث شد . « 1 »
در چنين فضاى علمى تابناك ، امام جواد عليه السّلام بزرگترين طلايهدار جنبش فرهنگى و علمى بود . در مدت اقامتش در بغداد عالمان در محضر او گرد آمده ، از چشمهء جوشان و گواراى دانش او جرعهنوشى مىكردند . دقيقترين مسائل فلسفى و كلامى را از آن حضرت مىپرسيدند و او به لطف دانش و معارفى كه خداى - عز و جل - به او داده بود پاسخ مىداد و در عرصهء دانش ، روزگار را به چالش مىخواند . « 2 »
2 . حيات سياسى
حيات سياسى روزگار امام جواد عليه السّلام نه تنها براى امام كه براى تمام مسلمانان بد و به شدت سخت بود ، چرا كه وقايع سنگينى ، امت اسلامى را دستخوش امواج شكنندهء فتنهها و آشوبها كرده بود . پيش از پرداختن به اين حوادث ، لازم مىدانيم در شيوهء حكومت در عصر عباسيان و ديگر امورى كه بر اين بخش مرتبط است ، سيرى داشته باشيم .
هامش
( 1 ) . عصر المأمون 1 / 375 .
( 2 ) . ر . ك : حياة الامام الجواد عليه السّلام / 179 - 188 .