هارون همچنين انديشهها و آرايى را كه به حكومتش قدسيت و مشروعيت مىبخشيدند ، زير چتر حمايت خود مىگرفت . يكى از شاعران آخرت به دنيا فروخته ، چهار بيت دربارهء او سرود و در آن ابيات ، او را « امين اللّه » خواند . هارون دستور داد تا براى هر بيت ، هزار دينار به او بدهند ، آن گاه گفت : « اگر [ بر اشعارت ] مىافزودى ، به يقين ما نيز [ بر دهش خود ] مىافزوديم » .
عطاياى سخاوتمندانهء هارون ، شاعران را بر آن داشت تا براى رسيدن به فريبايىهاى دنيا ، بىپروا دربارهء قدسيت حاكمان عباسى شعر بسرايند . يكى از اينان در مدح هارون چنين سرود :
« دوستى خليفه چيزى نيست كه سربرتافتگان از فرمان خداوند ؛ و آنان كه از دين خارج شده ، فتنهها را بارور مىكنند ، بدان تن دردهند » . « 1 »
و « سلم خاسر » « 2 » در مدح « امين » و هارون سروده است :
« جن و انس با آن مهدى هدايت [ يافته ] ؛ [ بر ولايتعهدى ] محمد پسر « زبيده دختر جعفر » بيعت كردهاند .
خداوند ، خليفه را به ساختن ( ايجاد ) خاندان خلافت ، براى گراميان درخشان [ چهره ] موفق كرد » . « 3 »
زبيده همسر هارون الرشيد ، به پاس اين مديحهگويى گوهرى به شاعر داد
هامش
( 1 ) . تاريخ الخلفاء / 233 :حبّ الخليفة حبّ لا يدين له * عاصي الإله و شار يلقح الفتنا( 2 ) . « سلم بن عمرو بن حماد » و از شاعران چيرهدست بود . او قرآن خود را فروخت و يا پول آن طنبور خريد و از همينرو « خاسر » ( زيانكار ) خوانده شد . نك : خير الدين زركلى ، الاعلام 3 / 111 ( م ) .
( 3 ) .قد بايع الثقلان مهديّ الهدى * لمحمد بن زبيدة إبنة جعفر
قد وفق اللّه الخليفة إذ بنى * بيت الخلافة للهجان الأزهر