بخش دوم مراحل زندگى امام رضا عليه السّلام
زندگى امام رضا عليه السّلام را بايد همانند زندگى ديگر امامان معصوم عليه السّلام به دو بخش اصلى تقسيم كرد :
نخست : دوران پيش از برعهده گرفتن وظيفهء امامت و زمام رهبرى الهى ؛
دوم : دوران تصدى رهبرى الهى تا لحظهء شهادت .
البته هريك از اين دو بخش تابع شرايطى است كه بر زندگى همهء امامان عليه السّلام حاكم بوده و خود به چند بخش تقسيم مىشود .
بنابر نقلهاى متفاوت ، حضرت رضا عليه السّلام 30 - 36 سال در كنار پدر بزرگوار خود زيست كه از سال 148 ق . ( سال ولادت امام رضا عليه السّلام ) آغاز شد و در سال 183 ق . با شهادت امام كاظم عليه السّلام پايان يافت . در اين سه دهه امام رضا عليه السّلام با « منصور » ، « مهدى » ، « هادى » و « هارون الرشيد » ، خلفاى عباسى معاصر بود . حضرت رضا عليه السّلام پس از شهادت امام كاظم عليه السّلام عهدهدار منصب امامت و رهبرى مردم شد . در اين مرحله از زندگى ، امام رضا عليه السّلام با « هارون الرشيد » ، « محمد امين » و « عبد اللّه مأمون » معاصر بود و همانگونه كه بر همگان روشن است در روزگار مأمون امام رضا عليه السّلام به ولايتعهدى رسيد . اين بخش از زندگى امام رضا عليه السّلام به دو بخش متمايز از يكديگر قابل تقسيم است :
1 . مرحلهء تصدى امامت منصوص از طرف خداوند تا ولايتعهدى ؛