بخش نخست پرورش امام رضا عليه السّلام
امام رضا عليه السّلام از دودمانى پاك و پاكيزه برآمد كه درجات بزرگوارى و كمال را درنورديده ، به ستيغ آن دستيافته بودند . افراد اين خاندان بر قلهء ارزشها و عناصرى كه شخصيت انسانى را مىسازد ، چون ، انديشهء پاك ، مهرورزى و روش و رفتار و الا قرار داشتند . آنان چونان ستارهء درخشان و تابناك ، مسير انسانيت را روشن كرده ، الگويى سرفراز در تاريخ اسلام بودند و در برابر خداوند تسليم بودند ، به پيامبر خدا اقتدا كرده ، همسنگ قرآن به شمار مىرفتند .
پدر ارجمند امام رضا عليه السّلام حضرت موسى بن جعفر كاظم عليه السّلام ، وارث و جامع تمام خصلتهاى ستوده و افتخارات بود . « ابن حجر هيثمى » در توصيف پدر ارجمند امام رضا عليه السّلام مىگويد :
[ امام كاظم عليه السّلام ] دانش ، معرفت ، كمال و فضل پدرش را به ارث برده ، از آن رو او را « كاظم » خواندهاند كه بسيار بردبار بود و [ از ديگران و كارهاى بد آنان ] چشمپوشى مىكرد . مردم عراق ، او را « دروازهء برآمدن حاجتها به سوى خدا » مىخوانند . او عابدترين ، عالمترين و بخشندهترين مردم روزگار خود بود .
مادر بزرگوار امام رضا عليه السّلام « ام ولد » ( كنيزى كه با زادن فرزندى آزاد ، آزاد مىشود ) به نامهاى « نجمه » ، « اروى » ، « سكن » ، « سمان » و « تكتم » كه آخرين نام