تمام توان به ميدان مباحث اعتقادى مذهب ، گام مىنهاد . امام رضا عليه السّلام از آنرو وارد اين ميدان گستردهدامن شد تا حقيقت مذهب اهلبيت عليهم السّلام و فلسفهء وجودى آن را اثبات كند و به همگان بفهماند كه مذهب اهلبيت عليهم السّلام ، امتداد خط پيامبر خداست و تنها خطى است كه آينهء رسالت الهى در زمين است . در اينجا گزيدهاى از تراث امام رضا عليه السّلام را باهم مىخوانيم تا به عظمت و گوناگونى تراث آن بزرگ پى ببريم :
در آستان عقل ، علم و شناخت
1 . العقل حباء من اللّه و الأدب كلفة ، فمن تكلف الأدب قدر عليه ، و من تكلف العقل لم يزدد إلّا جهلا » ؛ « 1 »
عقل موهبتى است از سوى خداوند و دانشاندوزى [ آميخته به ] سختى است . هركس سختى دانشاندوزى را بر خود هموار كند ، به آن مىرسد و هركس خويش را خردمند وانمود كند تنها بر نادانىاش افزوده مىشود .
2 . ليس العبادة كثرة الصلاة و الصوم ، و إنّما العبادة التفكر فى أمر اللّه - عزّ و جلّ - ؛ « 2 »
عبادت به زيادى نماز و روزه نيست ، بلكه عبادت انديشه و تفكر در امر [ آفرينش ] خداوند است .
3 . ما استودع اللّه عبدا عقلا إلّا استنقذه به يوما ؛ « 3 »
هرگاه خداوند به بندهاى عقل دهد ، بىگمان روزى به وسيلهء همان عقل او را نجات مىدهد .
هامش
( 1 ) . اصول كافى 1 / 24 .
( 2 ) . همان 2 / 55 .
( 3 ) . طوسى ، امالى 1 / 55 .