پيش از اين خوانديم كه عالمان فرقهها و مذاهب اسلامى ، براى چالش علمى با امام رضا عليه السّلام و مطرح كردن مسائلى پيچيده ، دعوت مأمون را پذيرفتند تا خواستههاى او را برآورده كنند و آنچه از نظر آنان پيچيدگى داشت از حضرت پرسيدند . بنا به نقل مورخان ، بيش از بيست هزار مسأله در عرصههاى گوناگون دانش مطرح شد و امام عليه السّلام به تمام آنها پاسخ قاطع داد و بدين ترتيب در برابر جبروت مأمون و عباسيان بهطور خاص و كسانى كه فضل و برترى اهلبيت عليهم السّلام را نمىشناختند و دربارهء آنان پندارهاى نادرستى داشتند بهطور عام مردانه و عالمانه قد برافراشت و هرگز از حضور در هيچيك از مناظرهها سرباز نزد .
جداى از اين مناظرهها و احتجاجها مجموعه نصهايى كه مورد توجه ترجمهنگاران بوده ، از امام رضا عليه السّلام نقل شده است كه به « رضويات » شناخته مىشود ، مانند : « طب الامام الرضا عليه السّلام » ، « مسند الامام الرضا عليه السّلام » « 1 » ، « صحيفة الامام الرضا عليه السّلام » ( يا صحيفهء اهلبيت ) و رسالهء « جوامع الشريعه » و كتابى با موضوع فقه كه به « فقه الرضا عليه السّلام » « 2 » معروف است به آن حضرت نسبت داده شده ، از آن جمله است .
از امام رضا عليه السّلام حديث « سلسلة الذهب » روايت شده كه آن حضرت ، آن را از پدران پاك خود روايت كرده و آنان ، از پيامبر اكرم صلّى اللّه عليه و آله نقل كردهاند و او از جبرئيل و جبرئيل از خداى صاحب عزّت نقل كرده است كه فرمود : « لا إله الّا اللّه حصنى فمن قالها دخل حصنى و من دخل حصنى أمن من عذابى » ؛
هامش
( 1 ) . اين كتاب ، دربردارنده 240 حديث است كه « عبد اللّه بن احمد بن عامر طائى » آن را روايت كرده است .
( 2 ) . در مورد صحت انتساب اين كتاب به امام رضا عليه السّلام ، سه نظريه ارائه شده است . ر . ك : عبد الهادى فضلى ، تاريخ التشريع الاسلامى / 175 .