[ افزودن را ] قطع مىكند ؟
سليمان گفت : نه .
امام عليه السّلام فرمود : به همين صورت اگر هر آنچه را كه در بهشت است جايگزين كند ، پس آن را نبريده است ؟
سليمان گفت : [ چنين نيست ، ] بلكه از آنان قطع كرده ، بر آنان نمىافزايد ؟
امام فرمود : بنابراين هرچه در آن باشد نابود مىشود و اين - اى سليمان - باطل كردن جاودانگى و بر خلاف كتاب ( قرآن ) است ، زيرا خداوند - عز و جل - مىفرمايد :
« لَهُمْ ما يَشاؤُنَ فِيها وَ لَدَيْنا مَزِيدٌ
« 1 » ؛ هرچه بخواهند در آنجا دارند و پيش ما فزونتر [ هم ] هست و نيز فرموده است :
« عَطاءً غَيْرَ مَجْذُوذٍ
« 2 » ؛ [ كه اين ] بخششى است كه بريدنى نيست و
« وَ ما هُمْ مِنْها بِمُخْرَجِينَ
« 3 » ؛ و نه از آنجا ( بهشت ) بيرون رانده مىشوند و
« خالِدِينَ فِيها أَبَداً
« 4 » ؛ جاودانه در آنند » و نيز مىفرمايد
« وَ فاكِهَةٍ كَثِيرَةٍ * لا مَقْطُوعَةٍ وَ لا مَمْنُوعَةٍ
« 5 » ؛ و ميوههاى فراوان . نه بريده و نه ممنوع است .
اينبار نيز سليمان از پاسخ گفتن بازماند .
آنگاه امام رضا عليه السّلام فرمود : اى سليمان ، « اراده » چيست ؟ فعل است يا غير فعل ؟
گفت : آرى ، فعل است .
امام عليه السّلام فرمود : پس فعل حادث است ، زيرا هر فعلى حادث است .
سليمان گفت : اراده ، فعل نيست .
هامش
( 1 ) . سوره ق / 35 .
( 2 ) . هود / 108 .
( 3 ) . حجر / 48 .
( 4 ) . تغابن / 9 .
( 5 ) . واقعه / 32 و 33 .