براى هيچ بشرى سزاوار نيست كه خداوند ، كتاب آسمانى و حكم و نبوت به او دهد ، سپس او به مردم بگويد : غير از خدا ، مرا پرستش كنيد ، بلكه سزاوار مقام او ، اين است كه بگويد : مردمى الهى باشيد ، آنگونه كه كتاب خدا را مىآموختيد و درس مىخوانديد و غير از خدا را پرستش نكنيد . و نه اينكه به شما دستور دهد كه فرشتگان و پيامبران را ، پروردگار خود انتخاب كنيد . آيا شما را ، پس از آنكه مسلمان شديد ، به كفر دعوت مىكند ؟ » .
على عليه السّلام فرمود : « يهلك فيّ إثنان و لا ذنب لي ، محب مفرط و مبغض مفرّط ، و أنا أبرء إلى اللّه - تبارك و تعالى - ممن يغلو فينا و يرفعنا فوق حدنا كبراءة عيسى بن مريم عليه السّلام من النصارى ، قال اللّه تعالى :
وَ إِذْ قالَ اللَّهُ يا عِيسَى ابْنَ مَرْيَمَ أَ أَنْتَ قُلْتَ لِلنَّاسِ اتَّخِذُونِي وَ أُمِّي إِلهَيْنِ مِنْ دُونِ اللَّهِ قالَ سُبْحانَكَ ما يَكُونُ لِي أَنْ أَقُولَ ما لَيْسَ لِي بِحَقٍّ إِنْ كُنْتُ قُلْتُهُ فَقَدْ عَلِمْتَهُ تَعْلَمُ ما فِي نَفْسِي وَ لا أَعْلَمُ ما فِي نَفْسِكَ إِنَّكَ أَنْتَ عَلَّامُ الْغُيُوبِ * ما قُلْتُ لَهُمْ إِلَّا ما أَمَرْتَنِي بِهِ أَنِ اعْبُدُوا اللَّهَ رَبِّي وَ رَبَّكُمْ وَ كُنْتُ عَلَيْهِمْ شَهِيداً ما دُمْتُ فِيهِمْ فَلَمَّا تَوَفَّيْتَنِي كُنْتَ أَنْتَ الرَّقِيبَ عَلَيْهِمْ وَ أَنْتَ عَلى كُلِّ شَيْءٍ شَهِيدٌ
« 1 » ؛
دو كس به وسيلهء من هلاك مىشود ، بدون اينكه من در هلاكت او دخيل و مقصر باشم :
آن كس كه مرا دوست مىدارد و در اين راه زيادهروى مىكند و آن كس كه دشمنى با مرا از حد بگذراند . كسى كه دربارهء ما راه غلو و افراط در پيش گيرد و ما را بيش از آنچه هستيم بخواند [ به بيراهه رفته ] به درگاه خداوند از آنان بيزارى مىجويم ، همچنانكه عيسى بن مريم عليه السّلام از نصارى بيزارى جسته است . همانهايى كه خداوند دربارهشان مىفرمايد : « و آنگاه كه خداوند به عيسى بن مريم مىگويد : آيا تو به مردم گفتى كه من و مادرم را بهعنوان دو معبود ، غير از خدا انتخاب كنيد ؟ او مىگويد : منزهى تو ، من حق ندارم آنچه را كه شايستهء من نيست ، بگويم .
اگر چنين سخنى گفته باشم ، تو مىدانى . تو از آنچه در روح و جان من است آگاهى ، و من از
هامش
( 1 ) . مائده / 116 - 117 .