4 . از ديگر راويانى كه از كيفيت وفات امام رضا عليه السّلام سخن گفتهاند « شهاب الدين نويرى » است . او پس از نقل مطالبى در اين زمينه ، مىگويد : « و گفته شده است : مأمون به وسيلهء انگور زهرآلوده او را مسموم كرد ، اما عدهاى اين را بعيد دانسته ، رد كردهاند » . « 1 »
5 . از « قلقشندى » نيز در اين زمينه نقل روايت شده است . او مىگويد :
« گفته مىشود او با خوردن انارى زهرآلوده ، مسموم شد » . « 2 »
6 . مردم طوس ، مأمون را عامل مسموم كردن و كشتن امام عليه السّلام مىدانستند و خود مأمون معترف بود كه مردم درباره او چنين مطلبى بيان مىكنند . از همين رو لحظاتى پيش از شهادت امام عليه السّلام نزد او رفت و گفت : « سرورم ، نمىدانم كدام مصيبت بر من سنگينتر [ و ناگوارتر ] است ؟ از دست دادن تو و تنهايى پس از تو ؟ يا تهمت مردم كه مرا قاتل تو خواهند خواند ؟ . . . » . « 3 »
7 . يك روز از شهادت امام رضا عليه السّلام سپرى شده بود كه مردم گرد آمده ، مىگفتند : « اين ( مأمون ) او را كشته است » . « 4 »
دلايلى در دست است كه مأمون امام رضا عليه السّلام را به وسيلهء زهر به شهادت رساند ، از آن جمله برنامهريزى مأمون براى رهايى از امام رضا عليه السّلام بود . مأمون به بنى عباس گفت : « . . . [ مىدانم كه ] نبايد در كار او سستى ورزيد ، اما مىبايست اندك اندك و به تدريج از منزلت و مقام او بكاهيم تا در نظر رعيت [ ! ] چنان جلوه كند كه شايستگى منصب امامت را ندارد . آنگاه است كه براى رهايى از او و از بلايى كه از سوى او متوجه ماست به چارهجويى خواهيم
هامش
( 1 ) . نهاية الإرب 22 / 210 .
( 2 ) . مآثر الإنافة في معالم الخلافه 1 / 211 .
( 3 ) . عيون اخبار الرضا 2 / 241 .
( 4 ) . همانجا .