مجبورند ؟
امام عليه السّلام فرمود : خداوند عادلتر از آن است كه بر كارى مجبور كند آنگاه كيفر دهد .
سهل گفت : بنابراين آزادند ؟
امام عليه السّلام فرمود : خداوند حكيمتر از آن است كه بندهء خود را رها كرده ، او را به خودش واگذارد . « 1 »
مأمون به امام رضا عليه السّلام گفت : « اى ابو الحسن ، دربارهء جدت على بن ابى طالب توضيح ده كه چگونه و به چه صورتى تقسيمكنندهء بهشت و دوزخ است ؟
امام عليه السّلام فرمود : تو خود از طريق پدرت روايت كردهاى و او از پدرانت و آنان از عبد اللّه بن عباس روايت كردهاند كه گفت : از پيامبر اكرم صلّى اللّه عليه و إله شنيدم مىفرمود : « حبّ علي إيمان و بغضه كفر » ؛ دوستى على ايمان و دشمنى او كفر است .
آيا تو چنين مطلبى را روايت كردهاى ؟
مأمون گفت : آرى .
امام عليه السّلام فرمود : اگر بهشت و دوزخ براساس دوستى و دشمنى او تقسيم شود ، پس او ( على ) تقسيمكنندهء بهشت و دوزخ است .
مأمون گفت : اى ابو الحسن ، پس از تو خدا مرا زنده نگذارد . گواهى مىدهم كه تو وارث علم رسول خدا هستى » . « 2 »
بدين ترتيب امام رضا عليه السّلام با انديشهء نافذ و شيوهء هوشمندانهء خود مأمون و ديگران را به سؤال از حضرتش وامىداشت تا با كسب شناخت دربارهء اهل بيت پيامبر صلّى اللّه عليه و إله به فضايل آنان اعتراف كرده ، به حضرتش نزديك شوند . مأمون
هامش
( 1 ) . نثر الدر 1 / 361 .
( 2 ) . نثر الدر 1 / 364 .