امام رضا عليه السّلام در ديدارهاى گوناگون و پاسخهاى متعدد خود ، صفات امام ، ضرورت وحدت امام در هر زمان و حقوق امام بر امت را برمىشمرد تا زمينهء شناخت امام را - هرچند از فعاليت ممنوع شده باشد - براى امت فراهم كرده ، به ايشان آگاهى دهد كه هركس قدرت و حاكميت را در دست گرفت لزوما امام نيست ، بلكه بايد از ويژگىهايى - كه از ثوابت اسلام است - برخوردار باشد ، از جمله : در دانش ، داورى ، پرهيزگارى ، بردبارى ، دلاورى ، بخشش و بندگى خداوند ، سرآمد مردم باشد . « 1 »
بيان احاديث اهلبيت عليهم السّلام در زمينهء توحيد ، ردّ تمام شبهههاى اعتقادى در مورد صفات خداوند و تشبيه او و نيز باطل و مردد شمردن آراى مشبّهه ، مجسّمه ، مجبّره ، مفوّضه و غلات ، از ديگر مواردى بود كه حضرت امام رضا عليه السّلام در دورهء ولايتعهدى خود بدان پرداخت .
پنجم : حفظ جان اهلبيت عليهم السّلام
حفظ جان اهلبيت عليهم السّلام و پيروان ايشان از ديگر رهآوردهاى پذيرش ولايتعهدى از سوى امام رضا عليه السّلام بود ، چرا كه مأمون براى نزديك شدن به امام عليه السّلام و دلجويى از حضرتش ، تمام رهبران قيامها از جمله ، زيد برادر امام رضا عليه السّلام ، ابراهيم و محمد فرزندان امام صادق عليه السّلام را مورد عفو خود قرار داد و برخى از آنان را بهعنوان والى به كار گمارد . اصلاح آرام و مسالمتآميز اوضاع ، تجديد ساختار پايگاه مردمى پيرو اهلبيت عليهم السّلام ، سامان دادن صف آنان و بهرهجويى از امكانات فراهم شده براى دگرگونى تحول بخشيدن به
هامش
( 1 ) . عيون اخبار الرضا 1 / 213 .