نيز از امام رضا عليه السلام پرسيده شد : « چه چيزى تو را به پذيرش ولايتعهدى واداشت ؟
امام عليه السّلام فرمود : همان چيزىكه جدم امير المؤمنين عليه السّلام را به شركت در شورا واداشت » . « 1 »
شايان توجه است كه امام رضا عليه السّلام براى حفظ جان خود ، تسليم خواستهء مأمون در پذيرش ولايتعهدى نشد ، بلكه مىدانست با كشته شدنش ، نابسامانىهايى به وجود مىآمد ، از جمله :
- جنبش الهى و انقلابى با خسارتى جبرانناپذير روبرو مىشد ؛
- آشوب و آشفتگى ، تمام پايگاههاى مردمى امام رضا عليه السّلام را فرامىگرفت و سرآغازى بود براى كشتار گستردهء خاندان و ياران آن حضرت ؛
- قيامهاى مسلحانهاى كه بدون تأمل و روال منطقى بروز مىكرد و قيام امت را به جنبش خونخواهانهء عاطفى تبديل مىكرد كه فاقد هر نظم و نسقى مىبود و تنها نتيجهاى كه به دست مىداد فروپاشى توان نظامى بود و هيچ تغيير و تأثيرى در رويدادها نداشت .
اينها دلايلى بود كه امام رضا عليه السّلام را به تن دادن به خواستهء مأمون و پذيرش ولايتعهدى واداشت . حال با چنين پيشامدى ، امام عليه السّلام مىبايست در راه احياى سنتهاى فراموش ، از ميان برداشتن بدعتها ، بسيج توانمندىها ، خنثى كردن برنامههايى كه مأمون براى آينده رقم زده بود و تصحيح انديشه و مفاهيم نادرست سياسى ، از فرصت به دست آمده ، نهايت استفاده را مىكرد .
هامش
( 1 ) . عيون اخبار الرضا 2 / 141 .