در همين سال ( 198 ق . ) موصل شاهد آشوبى ميان « يمانيان » و « نزاريان » بود كه به كشته شدن شش هزار تن از نزاريان انجاميد .
در سال 199 ق . آتش جنگ ميان « بنى ثعلبه » و « بني اسامه » شعلهور شد . « 1 »
اين سال سرآغاز انقلاب بزرگى بود كه علويان رهبرى آن را برعهده داشتند .
ابتدا « ابو السرايا ، سرى بن منصور شيبانى » در حالىكه « محمد بن ابراهيم بن اسماعيل حسنى » را همراه داشت ، در عراق قيام كرد . او در كوفه سكه ضرب كرد و سپاه خود را به بصره ، واسط و اطراف آن گسيل داشت .
اين قيام جبهههاى متعددى را به وجود آورد :
- جبههء بصره به فرماندهى عباس بن محمد بن عيسى جعفرى
- جبههء مكه به فرماندهى حسين بن حسن افطس
- جبههء يمن به فرماندهى ابراهيم بن موسى بن جعفر عليه السّلام
- جبههء فارس به فرماندهى اسماعيل بن موسى بن جعفر عليه السّلام
- جبههء اهواز به فرماندهى زيد بن موسى بن جعفر عليه السّلام
- جبههء مدائن به فرماندهى محمد بن سليمان بن داوود بن حسن بن حسن عليه السّلام
اين قيام فراگير بيش از يك سال دوام يافت و در نهايت سركوب شد . « 2 »
در سال 200 ق . « محمد بن امام جعفر صادق عليه السّلام » قيام كرد ، اما تسليم گرديد و به سوى مأمون گسيل شد . « 3 »
هامش
( 1 ) . تاريخ الموصل / 332 - 336 .
( 2 ) . الكامل فى التاريخ 6 ، رويدادهاى سال 199 - 200 ق .
( 3 ) . عيون اخبار الرضا 2 / 207 .