مىخنديد ، صدا به قهقهه بلند نمىكرد و غلامان خود را بر خوان خويش مىنشاند [ و با آنان همغذا مىشد ] . بسيار نيكى مىكرد و فراوان صدقه مىداد كه بيشتر آن بهطور پنهانى [ و در دل شب ] بود . « 1 »
امام عليه السّلام در برابر مردم فروتنى مىكرد . روزى وارد حمام شد . شخصى به امام عليه السّلام گفت : « اى مرد ، مرا شستوشو و مشتومال بده . آن حضرت خواستهاش را اجابت كرده ، به شستوشوى او پرداخت . آنان كه امام عليه السّلام مىشناختند ، او را به آن مرد معرفى كردند و او كه پى به خطاى خود برده بود از امام عليه السّلام پوزش خواست ، اما امام عليه السّلام در حالىكه او را آرامش خاطر مىداد ، كار شستوشوى او را دنبال مىكرد » . « 2 »
از ديگر ويژگىهاى اخلاقى امام رضا عليه السّلام چشمپوشى و گذشت بود . آن حضرت هرگز بدى را با بدى پاسخ نمىداد و آنچنان مهربان بود كه از كسى كينه به دل نمىگرفت . در روزگار هارون شخصى به نام « جلودى » به خانهء امام رضا عليه السّلام يورش برده ، زيورآلات زنان خاندان رسالت را به يغما برد . امام عليه السّلام از رفتار او چشم پوشيده ، از هارون خواست تا به او گزندى نرساند . « 3 »
آنگاه حضرت اخلاق والاى خود را در قالب شعرى توصيف كرد تا امت ، به حضرتش اقتدا كنند . امام عليه السّلام در اين شعر فرمود :
« اگر آنكس كه از سر نادانى بر من ستم كرده از من دون مرتبهتر باشد ؛ براى خويش ناپسند مىدانم و نمىپذيرم كه با او برخورد جاهلانه كنم .
و چون در خرد همسنگ من باشد ؛ در برابر او بردبارى پيشه مىكنم تا برتر
هامش
( 1 ) . اعلام الورى 2 / 64 و كشف الغمه 3 / 106 ( به نقل از : اعلام الورى 2 / 64 ) و مناقب آل ابى طالب 4 / 389 .
( 2 ) . همان / 389 .
( 3 ) . اعيان الشيعه 2 / 25 .