ندّ ، و لا كفو » ؛ « 1 »
[ در اقرار به يگانگى خداوند ] همين ما را بس است كه گواهى مىدهيم : خدايى جز خداى يگانه نيست كه صمد است و همسر و فرزندى نگزيده ، پاينده ، شنوا ، بينا ، قوى ، ماندگار و نور است . دانايى كه نادانى در او راه نيابد ، توانايى است كه ناتوان نشود ، بىنيازى است كه نيازمند نگردد ، دادگرى است كه ستم روا ندارد و خالق همه چيز است و مانند و شبيهى ، ضد و شريكى و همتايى ندارد .
سپس امام رضا عليه السّلام كسانى را كه دربارهء توحيد خداوند سخن گفتهاند ، به سه دسته تقسيم كرده ، فرمود :
مردم در توحيد ، سه راه پيمودهاند : [ گروهى آن را ] نفى ، [ كرده ، ] گروهى با تشبيه خداوند به اشياء يا اشخاصى ، او را اثبات كرده [ و گروهى يگانگى خدا را ] بدون تشبيه [ اثبات كردهاند ] . بنابراين ، نفى خداوند و اثبات او با تشبيه روا نباشد و راه راست در راه سوم ؛ يعنى اثبات وجود خداوند بدون تشبيه او [ به موجودات ] است . « 2 »
از امام رضا عليه السّلام [ دربارهء « جبر » و « اختيار » ] پرسيده شد : « آيا خداوند بندگان را به كارهايى كه در توانشان نباشد مكلف مىكند ؟
امام عليه السّلام فرمود : او دادگرتر از آن است [ كه چنين ستمى بر آنان روا دارد ] .
سؤال شد : آيا بندگان مىتوانند هرچه بخواهند بكنند ؟
امام عليه السّلام پاسخ داد : آنان ناتوانتر از آن هستند [ كه هرچه بخواهند بكنند ] » . « 3 »
بدين ترتيب مىبينيم كه نشر افكار اسلامى ، اصلى اساسى و ابزارى كارآمد در اصلاح فكرى جامعه است ، زيرا انديشه ، نظريه و قانونگذارى باطل از ميان
هامش
( 1 ) . تحف العقول / 310 .
( 2 ) . بحار الانوار 3 / 263 .
( 3 ) . الوافى بالوفيات 22 / 249 .